است كه البته تعداد آنها فراوان است ، ولى مىتوان آنها را در دو گروه قرار داد :
گروه اوّل : [ افعال مربوط به آفرينش ] افعال خداوند سبحان در قسمتهاى گوناگون خلقت و به پادارى آن ، كه همان تصدّى لوازم آفرينش و شئون متنوع آن مىباشد ؛ مانند آنچه در آيات ذيل ، بيان شده است :
« قُلْ أَ إِنَّكُمْ لَتَكْفُرُونَ بِالَّذِي خَلَقَ الْأَرْضَ فِي يَوْمَيْنِ وَ تَجْعَلُونَ لَهُ أَنْداداً ذلِكَ رَبُّ الْعالَمِينَ * وَ جَعَلَ فِيها رَواسِيَ مِنْ فَوْقِها وَ بارَكَ فِيها وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَواءً لِلسَّائِلِينَ * ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَ هِيَ دُخانٌ فَقالَ لَها وَ لِلْأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ * فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ وَ أَوْحى فِي كُلِّ سَماءٍ أَمْرَها وَ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ وَ حِفْظاً ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ »
« 1 »
[ اى رسول ! مشركان را ] بگو : آيا شما به خدا كه زمين را در دو روز آفريد ، كافر مىشويد و براى او مثل و مانندى قرار مىدهيد ؟ ! او خداى جهانيان است . و او كوهها را روى زمين برافراشت ، و انواع بركات و منابع فراوان ، در آن قرار داد ، وقوت وارزاق اهل زمين را در چهار روز ، مقدّر و معيّن فرمود ، و روزى طلبان را يكسان در كسب روزى خود گردانيد ؛ و آنگاه به آفرينش آسمانها توجه كامل فرمود ، درحالى كه دودى بود ، پس به آسمانها و زمين فرمود : به سوى خدا به شوق و رغبت يا به جبر و كراهت بشتابيد . آنها عرضه داشتند : باكمال شوق و ميل به سوى تو مىشتابيم . آنگاه نظم هفت آسمان را در دو روز استوار فرمود ؛ و درهرآسمانى به نظم امرش ، وحى فرمود ؛ و آسمان دنيا را به چراغهاى درخشنده ، زينت داديم ، اين تقدير خداى مقتدر داناست .
« ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ »
« 2 »
هامش
( 1 ) . فصلت ، آيات 9 - 12
( 2 ) . اعراف ، آيهء 54