و اگر به ايشان خوشى رسد ، گويند : اين از نزد خداست ؛ و اگر بدى بديشان رسد ، گويند : اين از نزد توست ؛ بگو : همه از نزد خداست ، پس اين گروه را چه مىشود كه هيچ سخنى را در نمىيابند .
در اصول كافى « 1 » و ديگر جوامع روايى با سندهاى متعدد از امام رضا عليه السلام نقل است كه :
قالَ اللَّهُ : ابْنَ آدَمَ ! بِمَشيئَتي كُنْتَ أَنْتَ الَّذي تَشاءُ لِنَفْسِكَ ما تَشاءُ ؛ وَ بِقُوَّتي أَدَّيْتَ فَرائِضي ؛ وَ بِنِعْمَتي قَويتَ عَلى مَعْصِيَتي ؛ جَعَلْتُكَ سَميعاً بَصيراً قَوِيّاً ؛ ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ؛ وَ ما أَصابَكَ مِنْ سَيَّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ ؛ وَ ذاكَ أَوْلى بِحَسَناتِكَ مِنْكَ ؛ وَ أَنْتَ أَوْلى بِسَيِّئاتِكَ مِنّي ؛ وَ ذاكَ أَنَّني لا أُسْأَلُ عَمَّا أَفْعَلُ وَ هُمْ يُسْأَلُونَ ؛
خداوند فرمود : اى پسرآدم ! به خواست من است كه توهر چه براى خود خواهى ، اراده توانى كرد ؛ و به نيروى من است كه واجبات مرا انجام مىدهى ؛ و به نعمت من است كه برنافرمانىام ، توانا مىشوى ، من تو را شنوا ، بينا و توانا ساختم . هرنيكى كه به تو رسد ، از جانب خداست ؛ و هر بدى كه به تو رسد ، از خود توست ؛ زيرا من به كارهاى نيكت از تو سزاوارترم ؛ و تو به كارهاى زشت خود ، از من سزاوارترى ، به دليل آنكه من از آنچه انجام دهم ، بازخواست نشوم ، ولىمردم باز خواست شوند .
اين حديث قدسى ، تمام مطالب گذشته را در بردارد . خلاصه آنكه همهء افعال ، همانطور كه گفته شد ، از خداست ؛ و با چشمپوشى از اين ديدگاه ، تمامى افعال ، از آن جهت كه نيكو هستند ، فعل او مىباشند .
اما آنچه خداوند دركلام خود ، يا درزبان اوليايش ، بيان نموده ، برخى از اين افعال
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 1 ، باب المشيئة والارادة ، ص 152 ، ح 6