و در عللالشرائع نقل است :
سُئِلَ أَبُو عَبْدِاللَّهِ عليه السلام عَنِ الْمَلائِكَةِ يَأْكُلُونَ وَ يَشْرَبُونَ وَ يَنْكَحُونَ ؟ فَقالَ : لا ، إِنَّهُمْ يَعيشُونَ بِنَسيمِ الْعَرْشِ . فَقيلَ لَهُ : ما الْعِلَّةُ في نَوْمِهِمْ ؟ فَقالَ : فَرْقاً بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ ، لأَنَّ الَّذي لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ هُوَ اللَّهُ ؛ « 1 »
از امام صادق عليه السلام سؤال شد كه آيا فرشتگان مىخورند و مىنوشند و آميزش دارند ؟
امام فرمود : خير ، آنها با نسيم عرش زندگى مىكنند . سؤال شد : از چه روى مىخوابند ؟ فرمود : زيرا آنها با خداوند فرق دارند ؛ تنها خداست كه خمارى وخواب او را نگيرد .
در روايات فراوانى از خواب آنها سخن رفته است ، يكى از آنها حديثى است كه در اكمالالدين از داود بن فرقد نقل است كه امام صادق عليه السلام فرمود :
ما مِنْ حَىٍّ إِلّا وَ هُوَ يَنامُ خَلَا اللَّهِ وَحْدَهُ عَزَّوَجَلَّ ؛ وَ الْمَلائِكَةُ يَنامُونَ . فَقُلْتُ :
يَقُولُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ :
« يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لا يَفْتُرُونَ »
« 2 » قالَ : أَنْفاسُهُمْ تَسْبيحٌ ؛ « 3 »
تمام موجودات زنده خواب دارند جز خداوند متعالى ، و فرشتگان نيز خواب دارند .
راوى گفت : خداوند مىفرمايد : [ فرشتگان ] شب و روز ، بىآنكه هيچ سستى كنند ، به تسبيح او مشغولند . امام عليه السلام فرمود : نفسهاى آنها تسبيح است .
و از طرفى همانطور كه در آغاز بحث گذشت ، اميرالمؤمنين عليه السلام مىفرمايد : « هيچگاه خواب چشمان آنها را نمىپوشاند » .
بنابراين مراد از خواب فرشتگان ، در صورت صحّت آن روايات ، چيزى است شبيه اين روايت كه مىفرمايد : « مردم درخواباند ، و آنگاه كه مردند بيدار شوند » . « 4 » و
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 56 ، ص 193
( 2 ) . انبياء ، آيهء 20
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 56 ، ص 185
( 4 ) . مائة كلمة جاحظ ، ح 2