« وَ ما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُونَ »
« 1 »
فريب ندهند مگرخود را ، ولى نمىفهمند .
بنابراين ، هرگاه آدمى قصد انجام كارى كند يا هدفى را در نظر بگيرد ، از محدوده ذات اوبيرون نخواهد بود ، و در واقع ، صورتى نيكو يا زشت از صورتهاى نفس خويش را قصد واراده نموده است ؛ و اين ، يك حقيقت است ، زيرا همانطور كه درجاى خود بيان شده ، غايت كمالى براى فاعل است ، و فعل از شئون وجهات وچگونگى فاعل مىباشد . و چون چنين است ، اين صورتهاى زشت و قبيح كه ذات شقى به دست مىآورد ، افزون مىشود ورشد مىكند و برهم مىنشيند تا آنكه آنان را كور و كر و دلهايشان را دگرگون مىكند ، وهرآنچه آنان را از راه خدا باز مىدارد ، براى آنان جلوهگر مىسازد ، و پليدى را بردلهايشان مىنشاند ، و آن را پناهگاهى براى شياطين مىگرداند ، و نيز ديگر امورى كه خداوند ، وعده داده است ، درحق آنان واقع مىگردد . تمام اينها به سبب حركت ذات آنان در اين تاريكىها و قرار گرفتن در پوشش اين ظلمتهاست . خداوند سبحان فرمايد :
« وَ ما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَ ما يَشْعُرُونَ »
« 2 »
پس اين ستمكاران را نيزگناه ( وكيفرى ) است مانند گناه ( وكيفر ) يارانشان .
پس آنها با شقاوت ذاتى خودشان ، راه دوزخ راطى مىكنند :
« وَ مَنْ يُعْرِضْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِ يَسْلُكْهُ عَذاباً صَعَداً »
« 3 »
وآنكه از ياد پروردگار خويش روى برتابد ، او را به سوى عذابى سخت برد .
و اين سيررا ادامه مىدهند ، و مرحلهاى راكه با اعمال گذشتهء خود مهيا كردهاند ، پس ازمرحلهء ديگر طى مىكنند ، تا به ديار هلاكت رهسپار گردند ، و دردوزخ كه
هامش
( 1 ) . بقره ، آيهء 9
( 2 ) . ذاريّات ، آيهء 59
( 3 ) . جن ، آيهء 17