مرسلا ، أو مؤمنا كريما على الله تعالى « 1 »
( 1 ) چيزى است كه خدا آن را جز به پيامبرى مرسل ، يا مؤمنى مكرّم در نزد خداى متعال نخواهد داد » . ( 2 ) - و شيخ بزرگوار حسن بن أبى الحسن ديلمى ( م : 771 ق ) ، در كتاب « ارشاد القلوب » ، از « احاديث معراج » چنين نقل كرده است :
« يا أحمد ! إنّ المحبّة لله هي المحبّة للفقراء و التّقرّب إليهم ؛ قال : و من الفقراء ؟ قال : الَّذين رضوا بالقليل ، و صبروا على الجوع ، و شكروا على الرّخاء ، و لم يشكوا جوعهم و لا ظمأهم ، و لم يكذبوا بألسنتهم ، و لم يغضبوا على ربّهم ، و لم يغتمّوا على ما فاتهم ، و لم يفرحوا بما آتاهم « 2 »
( 2 ) ( خداوند به پيامبر « ص » فرمود ) اى احمد ! دوستى خدا همان دوست داشتن فقيران و نزديك شدن به ايشان است . پيامبر اكرم پرسيد : فقيران كيانند ؟ « 3 » خداوند فرمود : آنان كه به اندك خرسندند ، و بر گرسنگى شكيبا ، و به هنگام فراخى زندگى سپاسگزار ، از گرسنگى و تشنگى شكايت نمىكنند ، زبانشان به دروغ نمىگردد ، نسبت به پروردگارشان خشمگين نمىشوند ، از آنچه از دستشان رفته است اندوهى ندارند ، و به آنچه به دستشان مىرسد شادمان نمىگردند » . آيا اين شرطها در چه كسى پيدا مىشود ؟ و اشاره به چه كسانى مىكند ؟ آيا مقصود همان بخشهاى بزرگى از اجتماع است كه در زير فشار فقر و نادارى خرد شده و به فرهنگى دستنيافته و سقوط كردهاند ، كه از خصوصيّات ايشان در فصلهاى دهگانهء مذكور به زبان احاديث و اخبار سخن گفتيم ؟ « 4 » آيا اين از متعهّد بودن است كه تعاليم اين احاديث در بارهء آثار ويرانگر فقر را درست درك نكنيم ، و امثال اين حديث را سببى براى قانع كردن يا نوميد شدن محرومان بدانيم ، و دستاويز و محرّكى براى ثروتمندان ، تا از اين راه به ستمگرى خويش ادامه دهند ؟
هامش
« 1 » . « بحار » 72 / 47 ، از كتاب « جامع الاخبار » .
« 2 » . « ارشاد القلوب » / 279 .
« 3 » . خود سؤال مىرساند كه مراد ، شمارى محدود و مخصوصند .
« 4 » . پانوشت صفحهء 731 .