هزار كتاب داشته است « 1 » » .
خواجه عليه الرحمه علاوه بر جنبهء علمى ، در حسن اخلاق نيز سرآمد بوده است .
محمد بن شاكر كه از مورخين نزديك به زمان وى است ، اخلاق خواجه را چنين توصيف مىكند :
« خواجه بسيار نيكو صورت و خوشرو و كريم و سخى و بردبار و خوشمعاشرت و زيرك و بافر است و يكى از دهات روزگار بشمار مىرفت . . . « 2 » » .
علامهء حلى ضمن اجازه ابن زهره در مورد اخلاق خواجه مىگويد :
« كسانى را كه من ديدهام خواجه در ميان آنان در اخلاق از همه شريفتر و بزرگوارتر بوده است « 3 » » .
2 - امام فخر رازى
امام فخر ، محمد بن عمر بن الحسين رازى ( 543 - 606 ه ) مرد بااستعداد زبانآور ، اهل مطالعه و مناظره بود .
در سراسر زندگى بفعاليتهاى علمى اشتغال داشته است » « 4 » .
از تمام علوم عصر خود بهره داشت و تدريس مىنمود ، شاهد بر آن كتاب جامع العلوم او است كه در شصت علم سخن رانده است .
دليل بر قدرت علمى او اينكه در مقدمهء سورهء حمد مىگويد :
« گفتم از اين سوره مىتوان دههزار مسئله استنباط كرد ، ليكن حسودان بر من طعنه زدند چون شروع بتصنيف آن نمودم ، اين مقدمه را آوردم تا نشانهاى باشد كه آنچه گفتهام ، ممكن است و قريب الوصول . . . « 5 » » .
هامش
( 1 ) . . . تجمع فيها زيادة على اربعة ماة الف مجلّد . . . ماخذ قبل .
( 2 ) . . . كان حسن السيره . . . كريما ، جوادا ، حليما ، حسن العشره غزير الفضل . . . ماخذ قبل .
( 3 ) . . . كان اشرف من شاهدناه فى الاخلاق ، نور الله ضريحه . . . خوانسارى - روضات الجنات - شماره ثبت دفتر كتابخانه مجلس شورى - 1661 ط - صفحهء 730
( 4 ) . ابن اصيبعه - طبقات الاطباء - المطبعه الوهبيه 1299 ه - شماره دفتر كتابخانهء مجلس شورى 3567 - ج 2 - صفحهء 23 .
( 5 ) . . . مرّ على لسانى . . . ان هذه السورة الكريمة يمكن ان يستنبط من فوائدها و نفائسها عشرة آلاف مسئلة فاستبعد هذا بعض الحسّاد فلمّا شرعت . . . قدّمت هذه المقدمّه . . . فخر رازى - تفسير كبير - مطبعهء عامره - استانبول 1307 ه - ج 1 - صفحه 2 .