است كه نصبش موجب مفاسد باشد كه ما ندانيم ، و واجب نباشد بر خداى ، تعالى .
جواب آن است كه : انتفاء مفاسد در نصب امام معلوم است ، از جهت آن كه مفسده يا از فعل خدا است ، يا از فعل عباد است . اوّل منتفى است ، از جهت آن كه محال است كه مشتمل باشد فعل خدا بر قبيح ، و اگر فعل عباد باشد پس آن مانع از فعل خدا و لطف لطيف كريم نمىشود ، چنانچه در جوارح عباد كه « 1 » افعال قبيحه - كه موجب عقاب است - از اينها ناشى مىشود ، مع هذا مانع لطف و انعام جوارح نيست از جناب كريم على الاطلاق ؛ پس مفسدهء عباد مانع لطف خدا نمىشود . « 2 » و اين تقرير بهتر / * ب / 214 / [ از ] تقريرات ساير شروح است ؛ چنانچه از [ الف - 288 ] ملاحظهء آنها معلوم مىگردد .
پس جواب شبههء مذكوره ، بىشبهه معلوم شد ، و بحث شارح اصفهانى كه گفته : « شايد مفسده [ اى ] باشد كه معلوم نباشد . » مندفع مىشود ، به جهت آن كه هر مفسده كه متصوّر شود خارج از شقّين نيست ، و مفسده لازم وجود امامت نيست ، و نصّ صريح
( إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً )
« 3 » دليل اين معنى است ، و نمىتوان گفت كه لطف منحصر در امامت نيست ، پس ممكن است لطف ديگر قائم مقام اين لطف باشد ، از جهت آن كه جواب گفته مىشود كه اين لطف خاصّ منحصر است در امامت تنها ، و از اين جهت است كه مردم تعيين رؤسا مىنمايند از جهت رفع مفاسد .
هامش
( 1 ) . كذا
( 2 ) . م ، الف : پس مفسده . . . نمىشود
( 3 ) . بقره / 124