اين پند به كاردار هموار * اى تن تا سور « 1 » تو را پيش نيايد « 2 » شيون
عضوى كه ز تو دوست شود با دشمن * دشمن دو شمر ، تيغ دو كش زخم دو زن « 3 »
و معنى قول آنچه گفتهاند كه تكليف تعريضيست جهت ثواب ، يعنى ثمره تكليف گردانيدن مكلّف است بر صفتى كه ممكن است او را از آن جهت وصول به ثواب و مهيّا نمودن اوست به نحوى كه مستحقّ ثواب و اجر شود ، و [ الف - 250 ] اعلام اوست كه هرگاه اين عمل كند مىرسد به ثواب .
قال : : بخلاف الجرح ثمّ التّداوى و المعاوضات و الشّكر باطل . « 4 » اين ايراد چندى است بر آنچه اختيار نموده مصنّف - رحمه اللّه - و تكليف اوّل آن است كه تكليف از براى نفع است ، ليكن نازل منزلهء اين است كه كسى جراحت نموده باشد غير را بعد از آن مداوا كند آن را ، پس به نحوى كه اين قبيح است تكليف « 5 » نيز قبيح است .
ثانى اين است كه : تكليف طلب نفع است و نازل منزلهء معاوضات است ، مثل بيعها و اجارهها و غير اينها . و شكّ نيست كه معاوضات
هامش
( 1 ) . سور : ديوار گرداگرد شهر . كنايه از روز قيامت است كه دور اشخاص بسته و راه گريزى نيست .
( 2 ) . م : نبايد
( 3 ) . م : + علما كه به سبب . . . ذكر شد . بخشى از قسمت محذوف قبل در نسخه « م » اينجا نقل شده است .
( 4 ) . كشف المراد / 320
( 5 ) . م : - تكليف