مأخوذ مىشود على الاطلاق كه مفهوم كلّى باشد ، پس ذكر آن افاده جديدى نيست . و اگر منظور اين است [ كه ] از ذكر شيئيّت و مراتب فوق كه مفهوم كلّى على الاطلاق در خارج نيست ، و در خارج افراد خاصه مىباشند ، پس اين تخصيص به شىء خاصّ ندارد .
و شيخ ابو علىّ بن سينا گفته كه وجود يا ذهنيست يا خارجى ، و مشترك ميان اينها شيئيت است ، پس اگر ارادهء حمل شيئيّت بر قدر مشترك و صدقش بر آن باشد در اين مقام ، پس اين صواب است ، و الّا اين ممنوع است و شيئيت و ذاتيّت و جزئيّت و اشباه اينها از معقولات ثانيهاند كه عارض معقول اوّل مىشوند و در خارج مطابق ندارند .
و نيست / * ب / 15 / ممكن وجود شيئيّت مطلقه بلكه به سبب ماهيّات مخصوصه مشخّصه موجودند .
مسألهء نوزدهم در تمايز اعدام است
قال : و قد يتمايز الاعدام ، و لهذا استند عدم المعلول الى عدم العلّة ، لا غير ، و نافى عدم الشّرط وجود المشروط ، و صحح عدم الضدّ وجود الآخر بخلاف باقى الاعدام . « 1 »
شكّ نيست در اين كه وجودات متمايزند ، و امّا عدمات بعضى منع تمايز ايشان نمودهاند ، بنابر آنكه تميز از براى ثابت خارجيست و اين خطاست به جهت آن كه عدمات ممتازند به سبب تمايز ملكات ،
هامش
( 1 ) . كشف المراد / 43