( 1 ) امام صادق « ع » : اى مفضّل ! . . . اگر گوينده اى بگويد : آيا پرندگان از گندم و دانه هاى ديگر نمىخورند ؟ گفته مىشود : چرا ، چون تقدير عالم بر اين است ، زيرا كه پرنده آفريده اى از آفريدگان خدا است ، و خداوند متعال براى او از روييدنيهاى زمين بهره اى قرار داده است ، ليكن حبوبات داراى پوششهايى است كه پرندگان كاملا به آنها دسترسى نداشته باشند تا همه را تباه كنند و پاك از ميان ببرند . اگر پرنده با دانهء آشكارى روبرو شود كه چيزى آن را نپوشانده باشد ، بر آن فرود مىآيد و آن را از بن بر باد مىدهد ، و خود را از پرخورى هلاك مىكند ، و كشاورز نيز از نصيب خويش محروم مىماند ، از اين جهت دانه ها در پوششهايى حفاظى قرار گرفته است تا پرندگان اندكى از آنها بخورند و بيشتر آنها براى آدمى برجاى بماند ، كه از پرنده به آن شايسته تر است ، چه همهء رنج فراهم آوردن دانه را او تحمّل كرده است و بيش از پرنده به آن نياز دارد . 16
الإمام الصّادق « ع » : فكَّر يا مفضّل ! في الصّحو و المطر . . . فالأمطار هي الَّتي تطبّق الأرض ؛ و ربما تزرع هذه البراري الواسعة و سفوح الجبال و ذراها ، فتغلّ الغلَّة الكثيرة ، و بها يسقط عن النّاس في كثير من البلدان مئونة سياق الماء من موضع إلى موضع ، و ما يجري في ذلك بينهم من التّشاجر و التّظالم ، حتى يستأثر بالماء ذو و العزّة ، و القوّة ، و يحرمه الضّعفاء . « 1 »
( 2 ) امام صادق « ع » : اى مفضّل ! به آسمان صاف و آسمان بارانى بينديش . . . اين بارانهاست كه روى زمين را مىپوشاند و زراعتها را سيراب مىكند ؛ گاه بيابانهاى گسترده و دامنه هاى كوهها زراعت مىشود و غلَّه اى فراوان به دست
هامش
« 1 » . « بحار » 3 / 125 - 126 .