تلاش و كوشش براى برپا داشتن عدل ، نخستين وظيفهء حكومت و فقاهت اسلامى است ، كه پيش از هر كار ديگر بايد عملى گردد . و از همين جاست كه مىنگريم امير مؤمنان « ع » ، در نخستين روزهاى خلافت خود ، به استوارسازى شالوده هاى عدل - بويژه عدل اقتصادى - و از ميان بردن انحرافات موجود در توزيع اموال و مالكيّتها پرداخت - چنان كه معروف است .
بيعدالتى ، عامل قيام مسلَّحانه
حديث
1
الإمام علي « ع » - فيما قاله لأحد عمّاله ، و قد نهاه عن تقديم الخراج : استعمل العدل ، و احذر العسف و الحيف ؛ فإنّ العسف يعود بالجلاء ، و الحيف يدعو إلى السّيف « 1 » .
( 1 ) امام على « ع » - از سخنان آن امام به يكى از كارگزاران خويش كه وقت گرفتن ماليات را پيش انداخته بود : عدالت را به كار گير ، و از بىانصافى و بيعدالتى بر حذر باش ؛ كه بىانصافى كردن با مردم آنان را به جلاى وطن مىخواند ، و بيعدالتى به قيام مسلَّحانه . ، شيخ محمد عبده مصرى ، در « شرح نهج البلاغه » مىگويد : « حيف ، يعنى ترك عدل و ميل به ظلم ؛ و اين امر مظلومان را از جا مىكند تا راهى براى نجات خود بيابند » .
هامش
« 1 » . « نهج البلاغه » / 1304 ؛ « عبده » 3 / 266 .