باب الباء
بديع الدّين
حضرت بديع الملّت و الدّين ، سرآمد عرفاى كامل اليقين است . در اخبار الاخيار مسطور است كه غرايب احوال و عجايب اطوار از او نقل مىكنند كه وى در مقام صمديّت كه از مقام سالكان است بود . تا دوازده سال طعام نخورد و لباس كه يك بار پوشيده بار ديگر احتياج به تجديد غسل او نشد . اكثر احوال برقع بر روى كشيده بودى و گويند هركه را نظر بر جمال او فتادى بىاختيار سجده كردى . سلسلهء او به سبب كبر سن يا جهتى ديگر به پنج شش واسطه به حضرت رسالت پناه صلّى اللّه عليه و سلّم مىپيوندد و بعضى مداريان بىواسطه او را به آن حضرت منسوب دارند و بعضى چيزهاى ديگر مىگويند كه اصلى ندارد و از دايرهء شريعت و طريقت خارج است و اللّه اعلم بالصواب و قاضى شهاب الدّين دولتآبادى در عهد او بود . مكتوبى در مردم هست گويند شاهمدار آن را به جانب قاضى شهاب الدّين نوشته بود . آنچه در ذكر شيخ سراج الدّين سوخته مسطور است از بعضى افاضل كالپى شنيده شد . انتهى مىگويم آنچه از ثمرات القدس لعل بيگ كه مشتمل اولياى هند است و از ديگر رسايل معلوم شد قدرى از آن در جامع اللّطايف نوشتهام . القصّه تاريخ رحلت بديع الدّين « ساكن بهشت » « 1 » مسطور است و كمالاتش از اكناف عالم مشهور . گويند شخصى در خدمتشان اين شعر نوشت :
اى نظرت آفتاب ، هيچ زيان داردت * كاين در و ديوار من از تو منوّر شود ؟
در جواب او فرمود :
پرتو خورشيد عشق بر همه تابد وليك * سنگ به يك نوع نيست تا همه گوهر شود
معلوم باد كه نام سامى او را از جهت آنكه معاصر حضرت عيسى نوشتهاند و بعضى تولّدش در خمس و مائتين ( 205 ) هجرى نگاشتهاند ، در اين باب مقدّم از ديگر بزرگان نوشته شد .
هامش
( 1 ) . برابر است با سال 838 ه . ق . اين تاريخ با تاريخ تولّد وى كه در متن مذكور است ، مطابقت ندارد .