باشد . و هر آنچ دراز است ستان به باد شمال فربه شود و پهن به خلاف بيشتر . ماهى را پيش از برآمدن آفتاب [ 79 ر ] آب زنند و به وقت گذشتن دهان باز كند و هرچه يابد فروبرد ، و اگر عنبر بخورد از آن بميرد ، و چون با كتاره شكمش بدرند در او عنبر يابند ، و در جوىهاى بصره آيد و باز نتواند گشتن ، در آنجا بماند ، و مردم به تيغ و تبر او را پارهپاره گردانند ، و از سرش روغن به سبو بردارند جهت سوختن چراغ ، و خمبها از او پر كنند و گوشت او زنگيان بخورند .
كوسه ماهى را قوت به وقت رسيدن توث باشد ، و دندان ندارد ، و چون خوك بزند و به هرجا كه آيد قلم كند چنانك دست و پاى مردم بيفگند . و تا مرد در ميان آب باشد بر مرد نتواند زدن الّا آنكه به زمين رسد به خلاف فعل نهنگ . و در آن وقت كه آن ماهى قوّت دارد اسب را در آب بيفگند ، بيرون آب خورد . و اگر اين ماهى را به شب گيرند ، پيه بسيار يابند . و اگر به روز گيرند ، پيه نيابند . بدان همى ماند كه به روز فراهم آيد و به شب از هم باز شود به خلاف نيلوفر . مرماهيح سود دارد خداوند يرقان را . زهرهء او در بينى چهارپايى كنند كه ديوانه شده باشد نيك شود ، و اگر در خانه نهند مگس بر او جمع شود .
شبوط معتدل است مايل حرارت از بهر سرعت حركت را ؛ و در شكم او هرگز خايه نباشد و سپيد باشد . طعمى خوش دارد و لطيف . و در آب شور نباشد ، و خوشتر آبى خواهد و تن را قوى گرداند . زهرهء او [ 79 پ ] با ادويهها در چشم كشند ، و چون با زهرهء گرگ آميخته گردانند و زنى بردارد آبستن نشود . . . افعى زده بخورد و بعد از آن شراب بخورد و قى كند از مرگ خلاص شود و سود دارد گزيده مارى را كه سرود ( ؟ ) و تمامت عقربها را و سام ابرص را ؛ و اگر با سركه سحق كنند و بر زخم
منافع حيوان ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: محمد روشن
ص١٧٢