بجوشانند و سر كه درد كند بر او اندايند ، ساكن كند . زبان مرغابى بخورند ، چكيدن بول را نافع باشد . چون مرغابى به آب و نمك بخورند ، درد مثانه را بنشاند و سنگ او مثانه بيرون اندازد . چون بط با شراب كهن بخورند ، تمامت زهرها را نافع باشد ، و اگر با سركه دهند ، همان فعل كند . و اگر به آب پياز در گوش چكانند آب بيرون آرد . زهرهء مرغابى با روغن بنفشه در بينى چكانند ، از جانبى كه درد شقيقه دارد ساكن شود . خايهء بط غليظ است و بسيار رطوبت . زودهضم « 1 » نشود .
قوّت مجامعت افزايد . خايهء مرغابى با روغن زيت آميخته گردانند و در قبل ريزند ، خون حيض كه بسيار بندند باز بندند .
القول فى ذكر القطا و خواصّه و منافعه
هيچ مرغى ره برتر از قطا كه سپهرو گويند نيست ؛ و آن است كه خايه در بيابان در زير خاك بنهد و بپوشد ، و چند روز برود و باز جاى خويش آيد و آنجا فرود آيد كه خايه نهاده باشد ، و بر راه خسبد و هشيار است . استخوان او را بسوزانند و با روغن زيت بياميزند و بر جايى مالند كه موى از او برفته باشد . به زودى برآيد سخت بسيار .
خون او را بر داء ثعلب مالند نيك گرداند و موى بسيار برآرد .
[ 66 پ ] آلات شكم دو قطا پاك كنند و بپزند و روغن آن بر اندام كسى مالند چنان كه او نداند ، بر تو سخت مهربان گردد . گوشت [ او ] غليظ سياه است ، جمعكنندهء سودا است . محدث ترس و بيم است ؛ و خايهء او غليظتر است از خايهء تذرو .
هامش
( 1 ) . املاى نسخه : هظم !