شاخ بز با بول در دود درآويزند تا خشك شود ، و بعد از آن [ 46 ر ] بول مقدار يك سكورجه كسى بخورد كه آب زرد دارد نيك شود ؛ و چون بثورى كه بر تن و دست و پاى اوّل بار كه پيدا آيد ، و بدان بول بشويند ببرد ؛ و اگر بول با عسل آميخته گرداند و به خداوند علّت كزاز دهند نافع باشد .
پنير مايهء بز سود دارد كسى را كه افربيون خورده باشد . بزغاله ( ) ريخته مهرّا گردانند و مرق او را با شراب بخورند اسهال را نافع بود . ( ) بز دو از دست و يكى از پاى در آن زمان كه بكشند و مغز پاچهها را بستاند و در سعدى كند مقدار سمسمى عنبر آميخته گرداند و در بينى ريزند سه روز درد شقيقه ساكن گرداند . شير بز خوبتر شيرها است بعد از شير زنان . نافع باشد سعال كهن را . و چون پخته گرداند با نشاسته و ورس و شكر و روغن بادام ، و بخورند سود دارد درد حاده كه از سينه باشد ، و درد زانو و تب دق را .
و اگر سنگ گرم گردانيده در او اندازند و به خداوند ذوسنطاريا دهند سخت نافع باشد . و اگر با شير حقنه كند دبرى را كه در او ريش باشد نيك گرداند . ( ) بخورند اخلاط سوداوى را براند و خللها را نيك كند و بشويد رگها را ، و پاك گرداند ريشى كه در او چرك بود و روى را بشويد ، از كلف پاك شود و نافع باشد . زهر داده چون بخورد ، ( ) بز بر جاى دندان كودك مالند به آسانى برآيد و درد بنشاند ، و مسكه و روغن بز بر اندام مالند خشكى زايل گرداند ( ) نافع بود ضعف بدن را ، و مقوّى گرداند احشا را ، و در گوشت افزايد ، و چون پنير بز بر جراحات نهند منع كند از آماس شدن ، و اگر با كراث بكوبند و بر آبله نهند به زودى ببرد ؛ و چون بكوبند و بر آماس نقرس نهند سود
منافع حيوان ( فارسى ) — صفحة 115
مساهمون: محمد روشن
ص١١٥