مقصد اوّل در بيان مبادى « 1 » ظهور لطيفهء ربّانى و استحقاق خلافت رحمانى در نشأت انسانى
بدان كه هرچند مواهب و عنايات الهى دربارهء بندگان غيرمتناهى است ، فامّا هر عطيّه نعمتى و سرمديّه موهبتى كه از حضرت حقّ جلّ و علا به بنده رسد ، به يكى از دو وجه به او « 2 » و اصل گردد « 3 » ، يا وهبى باشد يا كسبى . چرا كه آن نعمت « 4 » و اصل به محض عنايت ازلى و مجرّد سابقهء لميزلى است « 5 » و هيچگونه كسب و عمل ظاهرى بنده را در تحصيل آن نعمت مدخلى نيست ، مثل عطيّهء « 6 » حسن و جمال و موهبت دولت و اقبال ، آن نعمت « 7 » را وهبى گويند . و اگر سعى و اجتهاد بنده را در عالم اسباب به تحصيل آن مدخلى هست ، چون اكتساب اموال و بضايع به طريقهء كسب حرف و صنايع ، آن قسم را كسبى گويند . « 8 » قسم اوّل بهواسطهء امور خارجى از عروض منقصت « 9 » و زوال ، محفوظ و مصون است و از مزاحمت موانع و ممانعت دوافع از تغيير و تبديل ، محمّى « 10 » و مأمون است « 11 » .
هامش
( 1 ) . م : - مبادى .
( 2 ) . م : به دو گونه .
( 3 ) . م : شود .
( 4 ) . س : - نعمت .
( 5 ) . م : ازليّه به مجرّد سابقهء ارادت لم يزليّه است .
( 6 ) . م : - عطيّهء .
( 7 ) . م : - نعمت .
( 8 ) . س : + و .
( 9 ) . م : - منقصت .
( 10 ) . م : - محمّى .
( 11 ) . م : - است .