تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 320

مساهمون:

ص٣٢٠
( رك . فرهنگ فارسى دكتر محمد معين ) و درين جا اين معنى مراد نيست . س 83 س 15 در ان ميزر دست مىماليد : در نسخهء اساس « مبزر » نوشته شده است بمعنى جامه - كوب‌گازران ( منتهى الارب ) كه درين جا مناسب نيست ازينرو به « ميزر » بمعنى دستار تصحيح شد كه اصل آن لغت عربى مئزر است بكسر حرف اول و فتح حرف سوم ، بمعنى ازار و چادر ( اقرب الموارد ) . ميزر بر وزن قيصر بمعنى دستار در فرهنگهاى فارسى آمده است ( از جمله رك . برهان قاطع ) و با اين مورد تناسب دارد . در شعر سنائى ميزر بمعنى زير جامه و شلوار به كار رفته است :
مرد را بايد شهادت چون كه باشد باك نيست * گرو را اندر بچين سوى لحد ميزر برند
( سنائى ، ديوان 155 / 10 ) ص 83 س 16 و درين غلام مىنگريد : « نگريدن از : نگر ( ريشه ) + يدن ( پسوند مصدرى ) - نگرستن - نگريستن . پهلوى
nikiret , nikiritan
( نگريد ) » ( حواشى برهان قاطع ) ص 84 س 1 منشور : بمعنى فرمان كتبى خليفه يا سلاطين است ص 84 س 1 منشور بنبيس : بنبيس - بنويس است و نمونه‌اى است از ابدال حروف « و ، ب » كه در ديگر كلمات فارسى هم نظير آن ديده مىشود ( رك .
Lazard 139
. مختارى غزنوى گفته است :
تو فتحنامه نبيسى بروم و زان اعجاز * به نسخ مذهب ، زنار بگسلد قسيس
( مختارى ، ديوان 232 / 4 ) ديگر مشتقات از اين فعل نيز در كتاب حاضر به كار رفته است . ص 84 س 1 دختر كدخدايى براى وى بخواه : كدخدا درين جا بمعنى شخصى معتبر و مهم است ، رك . ص 306 همين كتاب . ص 84 س 10 حكايت چنان كه بغزنى درشنودم كه ده غلام بود . . . آقاى سعيد نفيسى اشاره كرده‌اند كه « اين حكايت را فزونى استرابادى در بحيره آورده است ( ص 257 ) ( سعيد نفيسى ، قابوس‌نامه 253 ) . ص 84 س 10 غزنى : يا غزنه ، غزنين ، شهرى است كه در افغانستان امروز واقع است ؛ بقول ياقوت « غزنين » ضبط صحيح كلمه در نزد علماست و غزنه تلفظ عامهء مردم است ( معجم البلدان ) . ص 84 س 11 نوشتگين نوبى : كلمهء نوشتگين اسمى تركى است و گويا رايج بوده ، در تاريخ بيهقى نيز اين نام آمده است ( ر ك . تاريخ بيهقى 724 ) : نوبى منسوب است به ناحيهء نوبه كه در شمال شرقى افريقا واقع است و رود نيل از ان مىگذرد و مردمش به زبان عربى و نوبى سخن مىگويند . نسبت نوشتگين به نوبى يادآور اين موضوع است كه برخى از
قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 320 | عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير / غلامحسين يوسفي