تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قابوس نامه ( فارسى ) — صفحة 311

مساهمون:

ص٣١١
چنان كه در ترجمه و قصه‌هاى قرآن نسخهء تربت جام . . . در ترجمهء آيهء 37 سورهء احزاب ( 33 ) تنگى و بژه‌اى ، و در ترجمهء آيهء 17 سورهء فتح ( 48 ) تنگى و بزه‌اى ، در قبال حرج عربى آورده شده است » ( كليله و دمنه 311 / 4 ح ) . اما جملهء قابوسنامه : « سيكى خوردن بزه است چون بزه‌خواهى كردن بارى بزهء بىمزه مكن » يادآور اين جملهء نوروزنامه است در وصف شراب : « مردمان را منفعت بسيارست در وى و ليكن بزهء او از نفع بيشترست ، خردمند بايد كه چنان خورد كه مزهء او بيشتر از بزه بود تا برو و بال نگردد » ( نوروزنامه 61 ، نقل از كليله و دمنه 311 / 4 ح ) . ص 73 س 2 اگر حرامى كنى با كسى نيكو كن : حرامى كردن يعنى كار حرام كردن و درين جا ظاهرا منظور فسق و فجور و همخوابگى با كسى از طريق حرام است . ص 73 س 6 چنين شنيدم كه پسر مقله : پسر مقله يا ابن مقله ، منظور ابو على محمد بن مقله وزير و اديب و خوشنويس معروف است كه از سال 272 هجرى تا سال 328 ه . زيسته و در زندان پس از تحمل انواع عقوبتها ، از قبيل دست و زبان بريدن ، درگذشته است ، وى در سال 316 به وزارت خليفه المقتدر باللّه و در سال 320 به وزارت القاهر باللّه و در سال 322 به وزارت الراضى باللّه منصوب و نيز هر بار پس از چندى خلع و مغضوب و سرانجام محبوس شد . در خوشنويسى شاگرد احول محرر بود و خط عربى بتوسط او و برادرش ابو عبد اللّه حسن ( م . 338 ه . ) كمال يافت . ( براى اطلاع بيشتر رك . سعيد نفيسى ، قابوس‌نامه 249 - 250 ؛ ابن خلكان 2 / 173 - 175 و تاريخ الوزراء هلال صابى ؛ لغت‌نامهء دهخدا ) . ص 73 س 6 نصر بن منصور تميمى : آقاى سعيد نفيسى راجع به او نوشته‌اند : « احتمال قوى مىرود كه وى پسر ابو الحسن منصور بن اسماعيل بن عمر تميمى مصرى ضرير باشد كه ياقوت در معجم الادباء ( ج 7 ص 185 - 189 ) از وى ذكر كرده و او شاعر و فقيه بوده و به مصر رفته و در ان جا در سال 306 درگذشته و صاحب چند تأليف بوده و ثعالبى در يتيمة الدهر ( ج 2 ص 144 و 313 و ج 4 ص 7 ) ازو ذكر كرده است و درين صورت پسر وى در حوالى 316 تا 324 كه ابن مقله در وزارت بوده است از جانب وى عامل بصره شده . » ( سعيد نفيسى ، قابوس‌نامه 250 ) . ص 73 س 6 عمل بصره : عمل بمعنى كار دولتى بخصوص در زمينهء جمع‌آورى عوائد حكومت و « عامل بزرگترين مأمور دارايى شهرستان بشمار مىرفت ، در مقابل امير كه بزرگترين مأمور نظامى بود » ( فرهنگ فارسى دكتر محمد معين ) . مسعود سعد گفته است :