و طبيعت آن را نرم گرداند .
و نوعى ديگر بورهء رنروندى « 1 » گويند منسوب به دهى از حدود نيسابور ، و زرگران چون زر را لحام خواهند كرد اين نوع بوره را با لحام بياميزند دو فايده را : اوّل آنك درو لزوجت است تا گاورسه و خردهاى زر و نقره كه به يكديگر الصاق خواهند كرد به حكم لزوجت و آميزش الصاق پذيرد ، و ديگر آنك اجرام را سيّال گرداند .
و نوع ديگر را بورهء تنكار خوانند كه آهن را بدان الحام توان كرد .
و نوعى ديگر را بورهء نان خوانند كه اگر از آن قدرى بر خمير افكنند كوپلهء بسيار بر آن نان افتد ، [
a
33 ] و اگر بر شير افكنند بندد و ماست شود . و بلغم لزج را تقطيع كند و طبع را نرم گرداند .
و نوعى ديگر را از ارمينيه آورند و بورهء ارمنى خوانند .
و نوعى ديگرست كى آن را از ديار مصر آورند و بورهء نطرون خوانند . نطرون از جملهء بورهها عالىترست . اين نوع در صناعت اكسير مستعمل باشد .
خاصيت بوره
اگر بورهء محلول مانند آبى روان و بعضى احجار صلب در وى افكنند به مدّتى حلّ شود مثل آبى سيّال .
و بعضى از بورهها چون آب روان باشد . چون هوا بر وى زند متحجّر گردد .
و اگر بوره به انگبين سرشته در خم سركهء شيرين افكنند
هامش
( 1 ) - كذا صريحا در اصل ، تنسوخنامه : زروندى .