و بهترين شبّ آن است كى لون او در غايت صفا باشد و رنگها را به كمال مرتبهء خويش رساند . بدين سبب از زاج صافىتر و لطيفترست .
بعضى از آن از حدود سدسان « 1 » مىخيزد از حدود آذربيجان و آن مثل بلور صافى باشد ،
و بعضى از حدود يمن مىخيزد ، شبّ يمنى خوانند . آن نيز مثل بلور صافى است .
و نوعى ديگر به سنگ آميخته است .
امّا بهترين نوع انواع سيسى و يمنى است .
خاصيت شب
اگر كسى را گوشت بن دندان ريش شود و خون از او رود شبّ سوده را در بن دندان مالند خون آمدن باز دارد و گوشت بن دندان سخت كند .
و اگر خواهند كه جلاى ياقوت سرخ و لعل دهند و خواهند كه رنگش زيادت گردد بقم را بجوشانند و آب او را به قوام آرند و قدرى شبّ بر وى افكنند و لعل و ياقوت سرخ را بدان بجوشانند رنگ و طراوتش افزون گردد .
و شبّ در صناعت اكسير اصلى بزرگ باشد . در طبيعت او قبضى تمام است ، و طبعش گرم و خشك در درجهء دوّم .
سيلان خون از بيشتر اعضا باز دارد و بر سوختگيها طلى كنند نافع بود ، و با نمك آميخته كند دهان را ببرد [
b
33 ] .
هامش
( 1 ) - بدون نقطه در اصل ، و در سطر نهم مصرحا « سيسى » است ، ولى نمىتوان حكم قطعى كرد كه نسبت مذكور منسوب به اين محل باشد .