مجرده ؛ جايز نيست كه منت نهد بدان امام بدانكه رد كند آن را بسوى ايشان ، زيراكه بر آن شرع وارد نشده . و در اسيران اختيار دارد اگر خواهد بكشد ، و اگر خواهد بنده سازد ايشان را ، و اگر خواهد ايشان را بگذارد آزاد از براى ذمت مسلمانان مگر مشركان عرب و مرتدان . چنانچه بعد از اين مبيّن گردد انشاء اللّه .
و جايز نيست كه رد كند ايشان را بدار الحرب . و مفادات نكنند اسيران كافر را باسيران مسلم نزد ابو حنيفه رحمه اللّه ، و نزد امامين جايز است مفادات . و اما مفادات بمال كه از ايشان بستانيم جايز نيست در قول مشهور از مذهب . و در « سير كبير » ذكر كرده كه باكى نيست كه مفادات كند گاهى كه مسلمانان را حاجتى باشد . و اگر مسلمان شود اسير در دست ما ، او را مفادات باسير مسلمان نتوان كرد كه در دست ايشان باشد . و جايز نيست منّت نهادن بر اسيران و گاهى كه ارادت كند امام بازگشتن بدار الاسلام و با او اولاغان باشد و قادر نباشد بر نقل آن بدار الاسلام ، او را بكشد و بسوزاند ، و آن نكند كه بازگذارد و پى نكند .
و قسمت نكند غنيمت را در دار الحرب تا آنزمان كه او را بدار الاسلام آورند . و جايز نيست كه بفروشند از غنيمت چيزى را و نه آنكه آن را تمول كنند زيراكه ملك نيست . و اما جامهها و متاعها ، پس مكروه است انتفاع بدان قبل از قسمت بىحاجتى ، مگر آنكه قسمت كند امام ميان ايشان در دار الحرب گاهى كه محتاج شوند به ثياب و دواب و متاع . و كسى كه مسلمان شود از كافران در دار الحرب ، يعنى پيش از آنكه او را بگيرند ، احراز كند باسلام خود نفس خود را و اولاد صغار خود را . و هرگاهى كه بيرون آيند مسلمانان از دار الحرب جايز نيست كه علف دهند از غنيمت ، و نه آنكه بخورند از آن . و هركس كه فاضل آيد با او علفى يا طعامى ، رد كند آن را بسوى غنيمت . يعنى آنكه گاهى كه قسمت نكرده باشند . و بعد از قسمت تصدق كنند بدان اگر اغنيا باشند ، و انتفاع كنند اگر محتاجان باشند . و اگر انتفاع يافته باشند بعد از احراز رد كنند قيمت او را بسوى غنيمت اگر قسمت نشده باشد . و اگر قسمت شده باشد غنى تصدق كند به قيمت او ، و فقير چيزى بر وى نيست . اين است كيفيت جمع غنيمت قبل از قسمت
سلوك الملوك ( فارسى ) — صفحة 412
مساهمون: فضل الله بن روزبهان خنجى اصفهانى
ص٤١٢