تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زينت المجالس ( فارسى ) — صفحة 790

مساهمون:

ص٧٩٠
فارس را پنج كوره گرفته اردشير خوره و قباد خوره و اصطخر و شاپور خوره و داراب خوره

كورهء اردشير خوره

باردشير بابكان منسوبست و در اين كوره اول شهر فيروز - آباد معمور گشته شيراز از اقليم سوم است و قبلة الاسلام آنديار طولش از جزاير خالدات فج‌فج و عرض از خط استوا لط بروايتى شيراز را طهمورث بنانهاده و بقولى در آنزمان فارس بن ساسور بن سام بن نوح شهر ساخته بنام خود موسوم گردانيده بود بعد از خرابى آن بلده محمد بن يوسف ثقفى برادر حجاج ظالم و بقولى عمزادهء آن بدبخت محمد بن قاسم بن ابى عقيل شيراز را بنا نهاده و باتمام رسانيده بطالع سنبله فى سنه اربعه و سبعين هجرى در زمان عضد الدوله در ظاهر شيراز قصبهء جهة سكناى عساكر ترتيب داده بكرفيا - خسرو موسوم گردانيد و اين قصبه بمرتبه معمور گشت كه بيست هزار دينار طلا حاصل داشت و اكنون اثرى از آن ظاهر نيست و صمصام الدين بن عضد الدوله بجهة دفع اعدا شيراز را بارو كشيد و بعد از خرابى سور شرف الدين محمود شاه انجو بتجديد در تعمير حصار آن سعى نموده و باز خراب شده شاه شجاع آن را عمارت كرده اكنون آن بارو نيز خراب گشته ظاهرا شيراز قبول حصار نميكند و شهر شيراز هفده محله و نه دروازه دارد اما كوچهاى آن در زمستان چركين و كثيف مىباشد و معذلك كوچه و بازار آن تنگست و هوايش معتدلست و اكثر اوقات روى بازارش از رياحين خالى نيست و در بهار تمام سبزه و خرم مىشود بمرتبهء كه از بام خانها سبزه ميرويد آبش از قنواتست و بهترين آنها از كاريز ركن‌آباد است كه ركن الدوله حسن بن بويه اخراج نموده و حافظ شيرازى در توصيف آن گفته :
خوشا شيراز و وضع بيمثالش * خداوندا نگهدار از زوالش ز ركناباد او صد لوحش اللّه * كه عمر خضر مىبخشد زلالش
از ارتفاعاتش غله و ساير حبوبات وسط ميآيد اما نانش تلخست و بغايت بد ميپزند و از ميوهايش انگور بغايت خوب مىباشد ليكن خوبى آن با بدى معاملهء بازاريان آنجا برابرى نميكند .
از تمناى گوشت مردن به * كه تقاضاى زشت قصابان
و درخت سرو در آنشهر بسيار است و نمو نيكو نميكند مردم آنجا اكثر لاغر و زردند و درويش الا بازاريان شيراز بغايت اوباش ميباشند و فحاش و اكثر ايشان شافعى مذهبند
زينت المجالس ( فارسى ) — صفحة 790 | مجد الدين محمد الحسيني ( مجدى )