تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زينت المجالس ( فارسى ) — صفحة 789

مساهمون:

ص٧٨٩
مذهب‌اند و سليم‌طبع و به خود مشغول و در ميان ايشان مردم متمول كمترند و در اين زمان اكثر اهل شوشتر شيعى اثنا عشريند

اهواز

شهرى بزرگ بوده و اكنون خرابست و اردشير ساخته اكثر خوزستان را در قديم اهواز ميگفته‌اند بنام آنشهر

حويزه

از اقليم سوم است شاپور ذو الاكتاف ساخته

دزفول

از اقليم سوم است و از بناهاى اردشير بابكانست و پلى بر آب دزفول بسته‌اند مشتمل بر چهل و دو چشمه و طول آن پانصد و بيست قدم است و عرضش يازده گز و دزانشهر را بدان پل اضافه نموده دزپول گويند و درجات شرقى در بالاى شهر چوبى از سنگ بريده‌اند و در زير بارو رسانيدند و دولابى بزرك بر آنجوى ساخته‌اند مدار آب شهر بر آندولابست و در حدود و نواحى دزفول مرغزاريست نيمفرسخ در نيمفرسخ همه نرگس خود رواست و در نيستان در آن نواحى هستند كه شكوفهاى زرد بسيار بقا دارند و ثمره نميدهند و سكره و رامز و طرازك و مسرقان - شهرهاى وسط بوده‌اند و در قديم الايام بغايت معمور

شوش

شهريست وسط مهما بيل بن فليان بن شيث بن آدم ساخته و اول شهرى كه از خوزستان ساخته‌اند آن بوده و قبر دانيال پيغمبر در آنجا است بجانب غربى آنشهر و آن چشمه‌ايست و در آنجا ماهيان بسيار است و از آدمى نميرمند و كسى ايشانرا متعرض نميشود

عسكر مكرم

شاپور ذو الاكتاف ساخته و بسبب عقرب بسيار كه در وى باشد خراب شده اما بسبب آب‌وهوا بهترين ساير آنولايتست

ولايت فارس

دار الملك ايران بوده و اگر چه ايشان بر اكثر معمورهء جهان فرمانروا بوده‌اند اما چون در قديم دار السلطنت آنقوم ملك فارس بوده بملوك فرس در السنه و افواه داير و ساير گشته‌اند حقوق ديوانى آنجا بموجب عهد و شرط حضرت على بن ابى طالب عليه السّلام بمقاسمه معين بوده به قدر حاصل از بعضى مواضع عشر و از برخى خمس و ربع و ثلث و نصف مىداده‌اند واثق عباسى آن را معين گردانيده در زمان مقتدر على بن عيسى بفرمان او خراج بر او مقرر كرده آنولايت را مساحت كرده شش هزار مثقال طلا برآمد بمثقال شرعى كه چهار دانك مثقال اين زمان باشد و مبلغ مذكور ششصد هزار تومان تبريزى مىشود و در زمان آل بويه نيز آنمقدار حاصل داشت اما ايشان ششصد هزار دينار بدار الخلافه حساب ميكردند و در بعضى اوقات جزويرا نيز نميدادند و در زمان مغول به دويست و هشتاد و هفت تومان و هزار و دويست دينار خانى رسيده بود كه صد و سى هزار تومان و كسرى اين زمان باشد ولايت