ميان شهر است بيكجانب درياست و خصوصيات آن بسيار است و زبان از تعريف آن عاجز و قاصر و هم در اين فصل در اين ابناء مرد كرد ولايت مغرب شمهء از حالات آن بلده مرقوم خواهد شد انشاء اللّه تعالى .
ولايت ارمن
و آن بر 2 قسمت ارمنة الاكبر در شرق افتاده است و ولايت روم بر شمالش و ديار شام بر جنوبش درياى روم بر غربيش بلاد اسبيس و طرابزن از معظم دبار آنجاست و ارمنة الاصغر داخل ولايت ايرانست و هوايش معتدل و حدودش بديار بكر و كردستان و آذربايجان و اران پيوسته است حقوق ديوانيش در قديم سيزده هزار تومان اين زمان بوده است و دار الملك آن اخلاطست از جيش و سبزگرى و خزاوين و خوشاب و هنگاباد و سلم و گيرود و بلاد جردوان و سلطان ولايجرد از شهرها و قصبهاى آنجاست ولايت
ديار بكر و ربيعه
بيست و نه شهر است همه گرمسير حدودش بولايت روم و ارمن و كردستان و عراق عرب پيوسته است و شهر موصل دار الملك آنجا است و حقوق ديوانى آنولايت در عهد بدر الدين اللؤلؤ هزار تومان اين زمان مىباشد و از جملهء آن موصل و اردبيل و جزيره و جروان و جانى و سيواس و رأس العين و جابوس و ارزن و عفر و عماريه و مارن و ساغر و ميافارقينست و چند شهر ديگر بتفصيل مذكور ميگردد
رقه
از اقليم چهارم است و اكنون خرابست و در عهد قادر خليفه جعفرنامى كه حاكم آنولايت بود بر لب آب فرات كه محاذى رقه است قلعهء از سنگ خارا ساخته است و دورش هزار گام بعد از صد سال نبيرهء او سايق در آنقلعه آغاز قطع طريق كردهاند راههاى شام و روم مسدود گشت و سلطان ملكشاه آنقلعه را جبرا قهرا گرفته سايق را بقتل آورده در كتب مسطور است كه آنقلعه در برابر قريهء صفين است كه حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام با معويه در آنجا محاربه نموده و از آنجا در كنار آب فرات مشهديست كه از دور اشخاص شهداى مهاجر و انصار كه بضرب تيغ شاميان خاكسار سر در نقاب تراب كشيدهاند در تابوتها پيداست و چون نزديك ميروند هيچ نميتوان ديد
رها
از اقليم چهارم است در رسالهء ملكشاهى آورده است كه دورش پنجهزار و هفتصد گام است و در قديم در آنجا كنيسه از سنك ساخته بودند و گنبدى از سنك تراشيده در ميان آن پرداخته بودند كه صحن آن صد گز بود صاحب مسالك الممالك گويد كه از آن عظيمتر عمارت در جهان كسى نساخته و اكنون خرابست
ساغر و سخار
ساغر از