هوادارى از مستضعفان اقتصادى برخيزد ، تا حقوق از دست رفتهء ايشان را از ديگران بگيرد ، و بطور مطمئن به دست خود ايشان برساند ، و به طاغوتهاى اقتصادى براى بهره كشى از تودهء مردم امكان عمل ندهد ، و با آهنى كه خداوند متعال همراه با كتاب و ميزان براى برپاداشتن قسط و عدل در ميان مردم ، نازل كرده است به اين كار بپردازد .
نيز در اين خصوص به فصل آينده و « نگاهى به سراسر فصل » آن رجوع كنيد .
2 - ضعفهاى اجرايى :
دين اسلام در بارهء هشداردادن به حكومتها در مورد فقر و آثار منفى آن ، و افتادن مردمان به چنگ آن ، اهتمامى تمام ورزيده است . پيش از اين اشاره كرديم كه پيامبر بزرگوار « ص » ، در آن هنگام كه نزديك به وفاتش بود ، مردمان را به اجتماع در مسجد فراخواند ، و مهاجران و انصار را فرمان داد تا با سلاح « 1 » در مسجد حاضر شوند . « 2 » سپس بر منبر بالا رفت و مردمان را از نزديكى مرگ خويش آگاه كرد ، آنگاه به ايراد وصيّتى مهم و تاريخى پرداخت ، كه هر چه شب و روز بر آن بگذرد باز تازه و آموزنده است ؛ در آن وصيّت از جمله فرمود :
« أذكَّر الله الوالي من بعدي على أمّتي ، ألَّا يرحم على جماعة المسلمين . . . و لم يفقرهم فيكفرهم « 3 » . . .
- ( 1 ) خدا را به ياد واليان ( حاكمان اسلامى ) پس از خود مىآورم كه با جماعت مسلمانان مهربانى كنند . . . و چنان نكنند كه آنان را گرفتار فقر سازند ، و از اين راه كافرشان كنند . . . » . پس مشاهده مىكنيم كه پيامبر اسوه « ص » ، فقير كردن مردم - يعنى سبب فقير شدن آنان يا در حال فقر ماندن - را به منزلهء كافر كردن و راندن ايشان به طرف كفر و الحاد و بىدينى شمرده است . و چنان مىديده است كه امر ( در فقير يا غنى كردن مردمان ، و زمينه سازى براى بىنياز كردن آنان ) ، به دست والى و حاكم و سياست اقتصادى او است .
و اين نظر مهمّى است كه بر اهميّت قطعى برنامه ريزى اقتصادى در جامعهء
هامش
« 1 » . و اين چگونگى ، ويژهء هنگامهايى بود كه پيامبر اكرم « ص » ، به مردم كارى بزرگ و سفارشى مهم داشت .
« 2 » . و اين چگونگى ، ويژهء هنگامهايى بود كه پيامبر اكرم « ص » ، به مردم كارى بزرگ و سفارشى مهم داشت .
« 3 » « اصول كافى » 1 / 406 .