قاضى و اطراف او خصوصيّتى نباشد و گفتهاند : عنايت القاضى خير من شهود العدل « 1 » . قطع خصومت از قاضيئى كه ترا خصم است توقع مدار . قاضى اگر امين شد و ابله از او بگريز قاضى فطن و زيرك و امين اختيار كن « 2 » . ]
اما زراعت و فلاحت و حياضت آن ، نيكوترين ممرّ و بهترين محلّ معاش است . فلاح المعيشة فى الفلاحة ، التمسو الرزق فى خبايا الارض . بايد محلى نكو اختيار كند و زمينى شايسته به دست آورد نه در زمين نالايق كوير .
و آب را مستعد باشد
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ
« 3 » .
بضاعت و سامان و استطاعت را اندازه نگاهدارد . تمام ما يعرف را درين محل نگذارد مگر بعضى از مال را در قلّت بضاعت زمين موات و قنوات باير طلب نمايد و احيا كند . من احيى ارضا ميتة فهى له . اگر خبير و بصير نباشد به صلاح و صواب اهل خبرت و بصيرت رجوع كند خود در احيا و احداث آن رود . از همسايه و هم سامان جابر جائر متعددى برحذر باشد و اجتناب واجب شمرد . خاصه عهدى كه سفلگان را دست بلند باشد و ضعيفان را راعى و رعايتكننده نباشد .
از علم زراعت و حياضت آن باخبر و استحضار مىبايد بود . بداند هر تخمى را در چه زمين و كدام موسم به كار برد . اشجار را نيز محل و وقت غرس بداند . هنگام فروش عجله نكند و محتكر نباشد . حقوق
هامش
( 1 ) . در مجمع الامثال ميدانى به اين صورت آمده است : عناية القاضى خير من شاهدى عدل .
( 2 ) . قسمت داخل كروشه در نسخهء « ح » وجود ندارد .
( 3 ) . سورهء انبياء آيهء 30 .