با زينهاى مرصّع و لجامهاى مكلّل اطراف خرگاه . چادران بسيار هر يك متعلّق به كارخانه جداگانه بديد . شگفت آورد و حيرت داشت .
تصوّر اميرى كه از دربار شهريار به خراسان مأمور است نمود . پرسيد كه اين اوضاع چيست و اين دستگاه از كيست ؟ گفتند كه عطيّهاى است كه به تهيه راه تو سردار فرستاده است . « 1 » اينك كيسه زر است كه به مخارج سفر عنايت نموده . اينهمه حاصل به رعايت يك ادب بود .
* * *
[ علم حساب است ، علم استيفاست . . . ]
علم حساب « 2 » است ، علم استيفاست . مستوفى بايد كريم النفس ، صحيح القول ، شريف النسب باشد . صنعت سياق و فنّ خط را ماهر بود . مراعات جانب عجزه و رعايا واجب شمرد . از عقاب يوم الحساب بينديشد :
نحاسب غيرك و تنسى * سريع الحساب شديد العقاب
بعد از حصول قرب دقيقهاى از كيد حسّاد و مكر امثال ايمن نبايد . همواره مراقب خويش مىبايد . به هيچوجه در حق اقران نيك گمان نباشد كه الحزم سوء الظّن . از همگنان زياده از ساير بينديشد كه القاص لا يحبّ القاص . با مقرّبان و مخصوصان سلطان به رفق و مدارا و ملايمت و هموارى و تخاشع و تواضع زندگانى كند كه التّانى باب
هامش
( 1 ) . اين كلمه در « م » نيست .
( 2 ) . به نظر مىرسد اين واژه در اصل حسابت بوده اما در هردو نسخه خطى به همين صورت ضبط شده است .