پيوسته مردان حرب و برآمدگان به طعن و ضرب بودند . به شمشير نان خود حاصل مىداشتند . ميرزا آقاخان كه وزير لشكر و مشير عسكر « 1 » است عرض داشت كه كنون هم حصول نان و بقاى جان را به همان شمشير دارند . آن روز را به چالش با اعادى و مالش خصوم مىيافتند ، امروز را به گرو به بقّال و وثيقه به خبّاز مىستانند . و مشهود است كه به اين خلاف راى و روّيت تمام خلايق عراق و فارس و خراسان و بعضى از آذربايجان از وضع بيفتادند ، نابود و ضايع بماندند مگر قليل مردم گمنام ، آنسان كه بگذشت .
تا وزير ملك حاجى ميرزا آقاسى است * ملك را بر تن هماره كسوت عبّاسى است
اگر مساوى و مفاسد مثالب و معايب خبائث و رذايل او را تسويد بايد ، راستى خواهى سخن در صد مجلّد مىرود .
اذا الحادثات بلغن المدى * و كادت تذوب لهنّ المهج
و دام البلاء و قلّ العزى * فعند التناهى يكون الفرج
دلا در بند محنت صبر ميكن * مگر بيرون برى جان از مهالك
جهان پيوسته بر يك حال نبود * لعل اللّه يحدث بعد ذالك « 2 »
و ما الدّهر الّا طرفته دونها و قد * فصبر قليل سوف يقبل مدبر
اين جمله برين گفتم كه دانسته شويد كه در انتقال دولتى به دولتى اگر بازرگانيد به امر معاملات و سوداگرى گرائيد تا سود گيريد و
هامش
( 1 ) . ح : لشكر .
( 2 ) . اين مصرع تضمين بخشى از آيهء قرآن در سورهء طلاق آيهء 1 است .