تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خوابگزارى و التحبير في علم التعبير ( فارسى ) — صفحة التحبير 13

مساهمون:

صالتحبير ١٣
يكى اينكه در نسخهء مورد بحث فقط نام كتاب قيد شده و آن قسمتى كه احتمالا واجد نام مؤلف بوده ، از بين رفته است . ديگر اينكه صاحب كشف الظنون نگفته است كه « التحبير فى علم التعبير » به چه زبان بوده است ، عربى يا فارسى . اگر او اشاره‌اى به فارسى بودن كتاب كرده بود انتساب تأليف اثرى كه فعلا اوراقى چند از آن در دست ماست به امام فخر رازى آسان‌تر و قطعىتر بود . ديگر اينكه از مراجع مربوط به احوال امام فخر ، دلالتى و اشارتى بر اينكه امام فخر در علم تعبير كتابى به فارسى داشته است به دست نمىآيد . « 1 » يگانه مرجع قديمى كه اشارتى صريح بر وجود كتاب تعبير امام فخر دارد ( بدون قيد به عربى يا فارسى بودن ) و آقاى محمد تقى دانش‌پژوه بواسطهء سؤال من ، آن مرجع و موضع ذكر را به دست آورد عبارت است از كتاب « تعبير سلطانى » تأليف اسمعيل ابرقوهى كه ميان سالهاى 760 - 786 هجرى « 2 » ، تأليف شده است . مؤلف مذكور در ورق 13 ب آن گويد : « . . . و از آن جمله كتاب التحبير فى علم التعبير از مصنفات امام المحققين فخر الحق والدين محمد الرازى قدس اللّه سره كه در ديباچهء آن مىفرمايد - كه چون اكثر اين طايفه كه درين عهد دعوى علمى مىكنند و در كسوت تحدى تنقل ( ؟ ) مىنمايند به حفظ صور و فروع آن اكتفا نمودند و از اصول و مآخذ مسايل بالكليه غافل مانده‌اند ، اين مقدمه
هامش
( 1 ) - آقاى مير غلامرضا مايل هروى مؤلف كتاب « شرح حال و زندگى و مناظرات امام فخر الدين رازى » ( كابل ، 1343 ) كه بسيارى از مراجع را مورد تصفح قرار داده است فقط ضمن برشمردن آثار امام فخر ، نام تأليف او را به صورت « التحبير فى التعبير » ( ! ) نقل كرده است . اگرچه ايشان مرجع خود را نام نبرده قطعى است كه مأخذى جز كشف الظنون در دسترس نداشته است . ( 2 ) - نسخهء شمارهء 834 كتابخانهء مركزى و مركز اسناد دانشگاه تهران .