از متن اثر عايد مىشود اشارهاى است كه مؤلف در صفحهء 72 به كتاب « تعبير كبير » خود كرده و نوشته است : « و ما تمامى اين سخن اندر كتاب تعبير كبير بيان كردهايم » . جزين نكتهء كوچك نشان و قرينهء ديگرى از مشخصات مربوط به هويت كتاب و مؤلف آن در اوراق بازمانده برجاى نمانده است .
ولى چون خوشبختانه نام كتاب در اوراق موجود وجود داشت پس در نخستين مرحلهء تجسس به كشف الظنون حاجى خليفه مراجعه شد و معلوم شد كه اين نام عنوان تأليفى است از امام فخر رازى ( متوفى در 606 ) . عين عبارت حاجى خليفه درين موضوع چنين است :
« التحبير فى علم التعبير للامام فخر الدين محمد بن عمر الرازى المتوفى سنة ست و ستمائة . » « 1 »
طبعا در قبال وحدت نام « التحبير فى علم التعبير » ، ميان عنوان اوراق نسخهء دكتر مفتاح و اطلاعى كه حاجى خليفه در كشف الظنون به دست داده است علمى قريب به يقين حاصل مىشود كه اين 65 ورق موجود ، بقاياى نسخهاى است از كتاب خوابگزارى امام فخر رازى كه تاكنون نسخهء ديگرى از آن شناخته و ديده نشده است .
اگر اين احتمال ، مقرون به صحت باشد مقدارى ورق از يكى از آثار ناشناختهء آن دانشمند شهير از پس روزگاران دراز و حوادث گوناگون ايام در امان مانده و اينك با طبع آن درين اوراق در دسترس دوستداران ادب كهنبار و ديرينهء فارسى قرار گرفته است .
البته صدور حكم قطعى درين موضوع ، در به دو امر از چند اشكال عارى نيست .
هامش
( 1 ) - كشف الظنون ، 1 : 354 ( استانبول / 1941 ) . ناگفته نماند كه حاجى خليفه ذكرى از « تعبير كبير » ندارد و چون استدلال خواهد شد كه التحبير از تأليفات امام فخر رازى است پس او را در علم تعبير دو كتاب بوده است .