مشتى كه پس از جنگ فرا ياد تو آيد * بايد زدن آن مشت ز تشوير بسر بر .
ملك الشعراء بهار .
مشتىهاى بىپول تخمه سيرى سه پول .
مشرب العذب مزدحم .
على عليه السلام . نظير :
هركه شيرينى فروشد مشترى بر وى بجوشد .
سعدى .
مشعبد را نبايد بازى آموخت .
جهان تاند چنين خرمن بسى سوخت . . . )
مشعبد و گندنا .
وجه مناسب دهان مشعبد و گندنا آنكه بازيگران برگ گندنا در دهان گيرند و آواز جانوران ظاهر سازند . از شرح مشكلات خاقانى تاليف عبد الوهاب معمورى .
بلبل اينك صفير مدح شنو * گندنا سوى حقه باز فرست .
خاقانى .
خصم نگردد بزرق هم سخن من از آنك * همدم بلبل نشد بو العجب از گندنا .
خاقانى .
مرگ شود بو العجب تيغ شود گندنا * كوس شود عندليب خاك شود لالهزار .
خاقانى .
فرسوده دان مزاج جهان را بناخوشى * آلوده دان دهان مشعبد بگندنا « 1 »
خاقانى .
مشغله است از دراى رنج ره از كاروان .
اشتلم از اختر است دعوى از اخسيكتى . . . )
اثير اخسيكتى . نظير : رنج بر گاو و ناله بر گردون .
مشغول كفاف از دولت عفاف محروم است و ملك فراغت زير نگين رزق معلوم .
سعدى . رجوع به : غم فرزند و نان . . . و رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .
مشك آنست كه خود ببويد نه آنكه عطار بگويد .
سعدى . نظير :
هنر نمودن اگر نيز هست لايق نيست * كه خود عبير بگويد چه حاجت
عطار .
نظير : عروسيرا كه مادر ستايد براى دائى خوب است .
مشك باشد لفظ و معنى بوى او مشك بىبو اى پسر خاكستر است .
ناصر خسرو .
مشك به ختن بردن .
رجوع به : زيره بكرمان بردن ، شود .
مشك پرباد .
دعوى دارى دروغ زن . مثال :
مشك پربادى از سر و دل و تن * ريسمانى شوى بيك سوزن .
سنائى .
مشك تبتى به پشك مفروش مستان بدل شكر تبرزين .
ناصر خسرو .
تبرزين نمك تركيست .
مشك خالى و پرهيز آب
!
مشك داند حكايت عطار .
آب داند شكايت ناجنس . . . )
اوحدى .
هامش
( 1 ) در حاشيهء ديوان نوشته است : به حكم آنكه بازيگر از براى افسون كردن گيا در دهان گيرد ؟