گر زر خالص شدهاى خوش تو را ور نه چه چاره است ز آتش ترا .
جامى .
گر زر دارى به زور محتاج نهاى
بىزر نتوان رفت به زور از دريا . . . )
سعدى . رجوع به : اى زر تو خدا نهاى . . . ، شود .
گر ز سوز تشنگى جانت بلب خواهد رسيد از خضر مپذير منت بهر آب زندگى .
ابن يمين .
گر ز كورى بر تو خشتى اوفتاد عاقلان از كور كى خواهند داد .
مولوى .
گر ز كه بستانى و ننهى بجاى اندر آيد كوه زان دادن ز پاى .
مولوى .
گر ز مغرب برزند خورشيد سر عين خورشيد است نه چيز دگر .
مولوى .
گر زمين را به آسمان دوزى ندهندت زياده از روزى .
رجوع به : اگر زمين و زمانرا . . . ، شود .
گر زهر دهد ترا خردمند بنوش ور نوش رسد ز دست نااهل بريز
( با مردم پاكاصل و عاقل آميز * وز نااهلان هزار فرسنگ گريز . . . )
خيام .
نظير : دشمن دانا به از نادان دوست .
گرستن بهنگام با سوك و درد به از خندهء نابهنگام و سرد .
اسدى .
رجوع به : گريهء بوقت . . . ، شود .
گر سخن از نيكوئى چون زر بود آن سخن ناگفته نيكوتر بود .
عطار .
رجوع به : اگر طوطى زبان مىبست . . . ، شود .
گر سخن راست بود همچو در تلخ بود تلخ كه الحق مر .
نظامى .
رجوع به : الحق مر . . . ، شود .
گر سركه چكاندت كسى بر ريش برپاش تو بر جراحتش پلپل .
ناصر خسرو .
رجوع به : با بدان بد باش . . . ، شود .
گر سعيدى از مناره اوفتيد بادش اندر جامه افتاد و رهيد چون يقينت نيست آن باد حسن تو چرا بر باد دادى خويشتن .
مولوى .
گر سگى بانگى كند بر بام كهدان غم مخور .
رجوع به : آواز سگان كم نكند . . . ، و رجوع به : الكلب ينوح . . . ، شود .
گر سگى يكهفته برخانى نيابد استخوان از پى تحصيل ستخوان ترك آن سامان كند .
قاآنى .