( . . . با آنهمه راستى كه ميزان دارد * ميل از طرفى كند كه او بيشتر است . )
سعدى .
نظير : هر جا سنگ است بپاى لنگ است . سنگ بدر بسته مىآيد .
گر در يمنى چو با منى پيش منى گر پيش منى چو بىمنى در يمنى
( . . . من با تو چنانم اى نگار يمنى * خود در غلطم كه من توام يا تو منى . )
منسوب به شيخ ابو سعيد ابو الخير .
گر دست ما تهى است ولى چشم ما پر است .
گردش ز انديشه بيرون بود
بهبينيم فرجام آن چون بود * كه . . . )
فردوسى .
گردش قبهء چنين پركار نه بعلم است پس بچيست بيار .
اوحدى .
گر دعا جمله مستجاب شدى هر دمى عالمى خراب شدى .
اوحدى .
نظير :
همانكه آنش ثنا خواند اينش لعنت كرد * بسوى آن حجرى بود و سوى اين گهرى
خداى زين دو دعا خود كدامرا شنود * كه نيست برتر از او روز داد دادگرى
اگر بقول تو جاهل خداى كار كند * از آسمان نچكد بر زمين من مطرى .
ناصر خسرو
گرد كردن .
( يا ) گرد خاستن . بر دادن . ثمر بخشيدن .
عاشق بىطلب چه گرد كند * مرد بايد كه كار مرد كند .
اوحدى ؟ سنائى ؟
زر بايد خاك بر سر شعر * زو گرد چه خيزد ارچه خيزد .
جمال الدين عبد الرزاق .
سخاوت تو چه خواهد ز جان سنگينش * چه گرد خيزد از اين خاك پاى راهنشين .
كمال اسمعيل .
آنچنان علم خود چه گرد كند * كه نه زر بر دل تو سرد كند .
اوحدى .
راستى را چه گرد برخيزد * با سخايش از اين محقر خاك .
كمال اسمعيل .
گرد كردى لاغلاغو « 1 » دراز كردى خاكانداز
.
گر دل ايمن و كفافت هست ملكت قاف تا بقافت هست .
اوحدى .
گر دل به يارى كس دهد بارى به يارى همچو تو
خوبان فزون از حد ولى نتوان بهر كس داد دل . . . )
هاتف . رجوع به : اگر خاك هم بسر ميكنى . . . ، شود .
گر دلى دارد نگزيردت از دلدارى
گر تنى دارى جانيت ببايد ناچار . . . )
ظهير .
گرد نادر گشتن از نادانى است
. . . هر كسى را كى ره سلطانى است . )
مولوى .
رجوع به : بر نادر حكم . . . ، شود .
گرد نام پدر چه ميگردى پدر خويش باش اگر مردى .
سعدى .
رجوع به : آنجا كه بزرگ بايدت . . . ، شود .
هامش
( 1 ) لاغلاغو گويا بمعنى كاسه باشد .