امثال و حكم ( فارسى ) — صفحة 489

مساهمون: على اكبر دهخدا

ص٤٨٩

آورده بميخ بياويخت و چون بموجب شرط اين حق را داشت تا آنگاه اين كار خويش را ادامه داد كه خريدار خانه را بثمنى بخس به او فروخت .

بىغذا نتوان داشت روح حيوانى .

( مرا چنان كه بود هم معيشتى بايد * كه . . . )

ظهير . رجوع به : تنومند را از خورش چاره نيست . . . ، شود .

بىغرض پند همچو قند بود باغرض پند پاىبند بود . سنائى .

بيغمى خوش ولايتيست و ليك زير فرمان كس نمىآيد . انورى . نظير :

اگر غم را چو آتش دود بودى * جهان تاريك بودى جاودانه .

شهيد بلخى

( گفتن ز من از تو كار بستن . . . )

نظامى . نظير : بيگارى به كه بيكارى . النفس ان لم تشغلها شغلتك . و رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

( بيك اندازه‌اند بر در بخت مرد فرهنگ با مقامر شنگ .

( هيچكس را ببخت فخرى نيست * زانكه او جفت نيست با فرهنگ . . . )

ناصر خسرو . رجوع به اگر دانش به روزى . . . ، شود .

. نقل از قرة العيون . نظير : بيك حمله سپر ميفكن .

إِذا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا .

قرآن كريم . سورهء 8 . آيهء 47 .

. رجوع به : بمفت نمىارزد ، شود .

. رجوع به : بمفت هم نمىارزد ، شود .

. تمثل :

نى مشو آخر بيك مى مست نيز * مى طلب چون بىنهايت هست نيز .

عطار . رجوع به : از يك پياله مست است ، شود .

بيك تاجور تخت باشد بلند چو افزون شود ملك يابد گزند . نظامى . نظير : دو پادشاه در اقليمى نگنجند . رجوع به : آب‌انبار شلوغ . . . ، شود .

( من از تو صد و شصت تير خدنگ * بخوردم نناليدم از نام و ننگ . . . بخفتى بر اين بارهء نامدار * بخوردى يكى چوبه تير گزين نهادى سر خويش بر پيش زين . )

فردوسى . رجوع به : بيك بانك علم منه ، شود .

. نظير : بيگ گز دو فاخته زدن . بيك كرشمه دو كار كردن

. تمثل :

مباد آنكس كه او مهر تو ورزد * كجا مهر تو دانگ جو نيرزد .

ويس و رامين . نظير : به دو جو نيرزيدن . بنانى نيرزيدن . و رجوع به : بمفت نمىارزد ؛ شود .

. رجوع به : بيك بانگ علم منه ، شود .

. رجوع به : با يك دست دو هندوانه . . . ، شود .