شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا . . . )
قرآن كريم . سورهء 49 . آيهء 13 . آنكس از شما در پيش خداى گرامىتر است كه پرهيزكارتر باشد .
إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً . إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً . وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً .
قرآن كريم . سورهء 70 . آيهء 19 . آدمى بمنش آزور باشد چون بدى به دو رسد ناشكيبا شود و چون نيكى او را دريابد به پندار و خودبينى گرايد .
إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ .
قرآن كريم . سورهء 103 . آيه 2 آدمى در زيانكارى است .
إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى .
قرآن كريم . سوره 96 . آيهء 6 . بىگمان چون آدمى خود را بىنياز بيند سركشى و نافرمانى آغازد . نظير : گر بدولت برسى مست نگردى مردى . هستى مىآرد مستى . كل ذات ذيل تختال .
طغى من حيث ما استغنى قشير * و بعض الجدب امرا للهذيل .
چو نو نياز بدولت رسيد شور برآرد * چو آب ديد خروشد سفال آب نديده .
ان البغاث بارضنا يستنسر
. موشگير در زمين ما كركسى كند .
إِنَّ الْبَقَرَ تَشابَهَ عَلَيْنا .
قرآن كريم . سورهء 2 آيهء 65 . براستى چگونگى گاو بر ما پوشيده است . بطور مزاح اين قسمت آيهء شريفه را بجاى ( من او را نشناختم ) گويند .
ان البلاء موكل بالمنطق
. رجوع به : اگر طوطى زبان . . . ، شود .
ان الجواد قد يعثر
. اسب نژاده و گوهرى نيز گاهى بلغزد . نظير : ان الجواد قد يكبو .
رجوع به : اسب خوشرو نيز . . . ، شود .
ان الحبيب اذا لم يستزر زارا
. دوست را چون ديدار نكنند او خود بديدن دوستان آيد .
إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ .
قرآن كريم . سورهء 11 . آيهء 116 . نيكيها بديها را زدايد .
ان الخيار من القبائل واحد و بنو حنيفة كلهم اخيار .
برگزيدهء هر دوده تنى باشد و خاندان حنيفه همگان برگزيدگانند .
ان الداء اكثر ما تراه يكون من الطعام او الشراب .
( ف . . . ) بيشتر دردها كه بينى از خوردنى و آشاميدنى زايد . رجوع به : المعدة بيت . . . ، شود .
ان الدواهى فى الافاق تهترس
. ميدانى .
ان الرثيئة تفثأ الغضب
. بخشش هرچند ناچيز باشد آتش خشم بنشاند . نظير : تباذلوا تحابوا . تهادوا تذهب الاحن و السخايم . دوست مرا ياد كند يك هل « 1 » پوچ . رجوع به :
احسان همه خلق را نوازد . . . ، شود .
ان السمع و البصر و الفؤاد كل اولئك كان عنه مسئولا
.
( وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ
هامش
( 1 ) هل در استعمال عامه همان هيل بمعنى قاقلهء صغار است و پوچ كاواك و ميان تهى باشد .