به بالاى گوژ و به پشت دوتا * گريز بهنگام را جست راه .
حضرت اديب .
چو تابت نباشد بجنگ و ستيز * از آن به نباشد كه گيرى گريز .
بجنگ ارچه رفتن ز بهروزيست * گريز بهنگام پيروزيست .
چو گويند كز جنگ بركاشت پشت * از آن به كه گويند دشمنش كشت .
اسدى .
فر اخزاه اللّه خير من قتل رحمه اللّه .
الفرار فى وقته ظفر
. رجوع به : مثل قبل ، شود .
الفرائض نصف العلم
. حديث . علم مواريث نيمى از دانش فقه باشد .
الفرصه تمر مر السحاب
. على عليه السلام ( يا ) الفرص تمر مر السحاب . نقل از العراضه . رجوع به : از امروز كارى بفردا ممان ، شود .
الفضل للمتقدم
. گويا مأخوذ از قطعهء ذيل باشد :
و لو قبل مبكاها بكيت صبابة * بسعدى شفيت النفس قبل التندم
و لكن بكت قبلى فهيج لى البكا * بكاها فقلت الفضل للمتقدم .
تمثل :
و هو بسبق حايز تفضيلا * مستوجب ثنائى الجميلا .
ابن مالك نظير : الفضل للمبتدى و ان احسن المقتدى .
السَّابِقُونَ . أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ .
قرآن كريم . سورهء 56 آيهء 10 و 11 .
الفضل ما شهد به الاعداء
. بزرگوارى آن باشد كه دشمنان بدان خستو شوند . تمثل :
هنر آن پسنديدهتر دان ز پيش * كه دشمن پسندد بناكام خويش .
اسدى .
نظير : فائق آنكه دشمن آن را اعتراف كند . مرزباننامه .
الفطام عن المألوف شديد
. نقل از العراضه . رجوع به : العادة طبيعة خامسه ، شود .
الفقر سواد الوجه فى الدارين
. بينوائى و درويشى روسياهى دو جهان باشد . اشاره :
ز ممكن روسياهى در دو عالم * جدا هرگز نشد و اللّه اعلم .
شبسترى .
نظير : مرد مقلحال را بوقت گفتار اگر خود درچكاند بسيارگوى شمرند . اگر مراعاتى نمايد سپاس ندارند و اگر مواساتى ورزد مقبول نيفتد . اگر حليم بود ببددلى منسوب شود و اگر تجاسر كند بديوانگى موسوم گردد . و باز مرد توانگر را چون اندك هنرى بود آن را بزرگ دارند و اگر اندك دهشى از او بينند شكر و ثناى بسيار گويند و اگر بخيل باشد كدخداسر و دانا گويند و اگر سخنى نه بر وجه گويد به صد تأويل و تعليل آن را نيكو و شايسته گردانند .
ان ضرط الموسر فى مجلس * قيل له يرحمك اللّه
او عطس المعسر فى مجمع * سبوا و قالوا فيه ماساه
فمضرط الموسر عرنينه * و معطس المعسر مفساه .
نقل از مرزباننامه .
فصاحة سحبان و خط ابن مقلة * و حكمة لقمان و زهد ابن ادهم .