العلماء امناء الله على خلقه
. حديث . رجوع به : آنكس كه داناتر است ، شود .
العلماء ملوك الدنيا و الاخرة
. رجوع به : آنكس كه داناتر است . . . ، شود .
العلماء ورثة الانبيا
. حديث : نظير : مداد العلماء افضل من دماء الشهداء . حديث .
رجوع به : آنكس كه داناتر است ، شود .
العلم اكثر من ان يحصى فخذوا من كل شئ احسنه
. شعبى . رجوع به : الصناعة طويلة ، شود .
العلم اوله طغيان
. ( . . . و وسطه تواضع و آخره جهل . ) حديث .
العلم اوله مر مذاقته لكن آخره احلى من العسل .
دانش در آغاز تلخ و در انجام شيرينتر از انگبين باشد .
العلم صيد و الكتابة قيد
. دانش چون شكارى باشد و نوشتن بندى بر پاى آن . دوست معظم من حضرت آقاى تقىزاده اين مثل را بتناسب حاجات تمدن امروزى كاملتر كرده و اينطور ميفرمايند : العلم صيد و الكتابة مع الطبع و التجليد و التوزيع قيد . و شاهزادهء افسر فكر مزبور را در قطعهء ذيل بنظم آوردهاند :
انديشهء تو گرچه بود در خوشاب * تابان نشود تا كه نيايد بكتاب
گر طبع نشد بدست مردم نفتاد * چون برق جهنده است و چون نقش بر آب
العلم علمان علم الابدان و علم الاديان
. حديث دانش بر دو گونه باشد دانش تن يا پزشكى و دانش دينها و نحلهها . اقتباس :
پيغمبر گفت علم علمان * علم الابدان علم الاديان .
نظامى .
العلم عند الله
. جمله را در جائى كه شك در صحت گفتار و خبرى كنند گويند .
نظير : اللّه اعلم . العهدة على الراوى . به گردن آنها كه ميگويند . خدا داناست .
العلم فى الصغر كالنقش فى الحجر
. چون خردسال دانش آموزد مانند كندهاى بر سنگ برجا ماند .
العلم كثير و العمر قصير و مبلغ النهايه عسير
. رجوع به : الصناعة طويلة ، شود .
العلم لا يحل منعه .
حديث . دريغ از آموختن دانسته به ديگران روا نباشد .
العلم نقطة كثرها الجاهلون
. نظير :
دل گفت مرا علم لدنى هوس است * تعليمم كن اگر تو را دسترس است
گفتم كه الف گفت دگر هيچ مگو * در خانه اگر كس است يكحرف بس است .
العلم نور يقذفها الله فى قلب من يشاء
. دانش فروغى است كه خداى در هر دل كه اراده فرمايد افكند .
العلم يعلو و لا يعلى
. دانش هر روزه برتر شود و هيچ چيز بر او بلندى