تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مقدمة الأدب ( فارسى ) — صفحة 129

مساهمون:

ص١٢٩
نَظَرًا و نَظَرانًا و هو المَنْظَرُ نظركاه 5 خوب‌روى و هو المَنْظَرَانِيُّ مرد خوب‌روى 5 مترادف و نَظَرَهُ مهلت داد او را نَظِرَةً

[ نَقَرَ ]

نَقَرَ الطَّائِرُ الحَبَّ بچيد مرغ دانه را

[ نَقَرَ ]

و نَقَرَ الخَشَبَةَ بكَنْد چوب را 5 نقش كرد چوب را و نَقَرَ الرَّحَا آسياه برازيد 7 نَقَرَ الرَّحَاءَ تيز كرد آسيا را و هو المِنْقَارُ خايسك آسيازن و نَقَرَ فى النَّاقُورِ دم زد در صور 7 بدميد در بوق نَقْرًا

[ هَجَرَ ]

هَجَرَهُ رها كردش هَجْرًا و هِجْرَانًا و هِجْرَةً و هَجَرَ بِيهوده كفت 5 فُحش كفت هَجْرًا

ز

[ بَرَزَ ]

بَرَزَ بِرون شد 7 پيدا شد بُرُوزًا

[ حَجَزَ ]

حَجَزَهُ بازداشت او را و حَجَزَ بَيْنَ الشَيْئَيْنِ بازدارنده شد ميان دو چيز حَجْزًا و بَيْنَهُمَا حَاجِزٌ ميان دو بازدارنده است 5 بينهما مَانِعٌ

[ رَجَزَ ]

رَجَزَ الشَّاعِرُ شاعر رَجَزْ كرد 5 نيم بيت كفت شاعر 7 شعر كوتاه كفت شاعر رَجْزًا و هو الرَّجَزُ شعر كوتاه‌وزن 5 نيم بيت ، و الرَّجَزُ اسم جنس يقع على الواحد و الجمع و هي الأُرْجُوزَةُ قصيده در بَحْرِ رَجَزْ 7 قصيده به وزن كوتاه و الأَرَاجِيزُ جمع

[ طَنَزَ ]

طَنَزَ بِهِ فسوس داشت بوى 7 افسوس كردش طَنْزًا

س

[ بَأَسَ ]

بَأَسَ درويش شد يَبْؤُسُ و بَئِسَ مترادف يَبْأَسُ و بَؤُسَ مترادف يَبْؤُسُ بُؤْسًا و هو بَائِسٌ درويش

[ حَرَسَ ]

حَرَسَهُ نكاه داشت او را حِرَاسَةً و هو حَارِسٌ نكاه‌بان و هم حُرَّاسٌ جمع و حَرَسٌ مترادف و أَحْرَاسٌ جمع

[ خَمَسَ ]

خَمَسَ القَوْمَ پنج‌يك از مردمان ستد 7 پنجم مردمان شد خَمْسًا

[ دَرَسَ ]

دَرَسَ الكِتَابَ بخواند نامه را دَرْسًا و دِرَاسَةً و دَرَسَ الطَّعَامَ بكوفت غَلَّه را 5 بكوفت غلّه را و كندم كرد خوشه و دَرَسَتِ الرِّيحُ الدَّارَ باد خانه را نابَدِيدْ كرد 5 كهنه كرد دَرْسًا و دَرَسَتْ بنَفْسِهَا خود نابديد شد دُرُوسًا

[ دَمَسَ ]

دَمَسَ اللَّيْلُ تاريك شد شب دَمَسًا [ دَمْساً ] معا و لَيْلٌ دَامِسٌ شب تاريك

[ سدس ]

سَدَسَ القَوْمَ بستد شش‌يك از مردمان 7 ششم مردمان شد سَدْسًا

[ شَمَسَ ]

شَمَسَتِ الدَّابَّةُ پُشْت نداد ستور 5 نافرمانى كرد اسب شُمُوسًا و شِمَاسًا و هي شَمُوسٌ ستور پشت نا دهنده

[ نَعَسَ ]

نَعَسَ بغنود نُعَاسًا

[ نَكَسَ ]

نَكَسَ رَأْسَهُ نِكُوسَار كرد سرش را نَكْسًا

ش

[ فَرَشَ ]

فَرَشَ الفِرَاشَ بكُسْتَرْد پِسْتَر را فَرْشًا و هو الفَرْشُ پِسْتر و المِفْرَشُ [ المَفْرَشُ ] معا مترادف و المَفَارِشُ جمع

[ نَفَشَ ]

نَفَشَ الصُّوفَ بزد پشم را و نَفَشَتِ الغَنَمُ كوسپندان بشب بچراكاه شدند 7 بچراكاه شد كوسفندان بشب بىشُبَان نَفَشًا و نِفَاشًا 7 و نُفُوشًا

[ نَقَشَ ]

نَقَشَ الشَّيْءَ نكار كرد چيز را و نَقَشَ الشَّوْكَةَ مِنْ رِجْلِهِ 5 بِالمِنْقَاشِ بيرون كرد خار را از پاى او 5 بمنقاش نَقْشًا

ص

[ خَرَصَ ]

خَرَصَ دروغ كفت خَرْصًا و هم الخَرَّاصُونَ دروغ‌كويان و خَرَصَ النَّخْلَ حَزْر كرد درخت خرما را خِرْصًا [ خَرْصاً ] معا

[ خَلَصَ ]

خَلَصَ لَهُ الشَّىْءُ خالص شد او را چيز و هي الخُلَاصَةُ خالص‌ترين چيز و هم خَالِصَتِي دُوسْتَان خالص من و خَلَصَ إِلَيْهِ كَذَا رسيد بوى فلان چيزى