( رجوع شود به معتقد الاماميه ص 251 ، 254 )
نَمازِ نَذْر
- ( اصطلاح فقهى ) .
در معتقد الاماميه آمده است .
نماز نذر بر حسب آن باشد كه نذر كرده بود . و اگر بخلاف آن كند ، اعاده لازم باشد .
اگر به زمان مخصوص معلق كرده باشد ، و آن زمان بگذرد ، و متعمدا نماز نكرده باشد : بكفارت بندهاى آزاد كند ، يا دو ماه پيوسته روزه دارد ، يا شصت مسكين را طعام دهد . و اگر دسترس اين ندارد .
به آنچه تواند صدقه بدهد . و اگر بضرورت فائت شده باشد ، قضا كند بىكفارت .
( رجوع شود به معتقد الاماميه ص 248 )
نمازهاى واجبه
- ( اصطلاح فقهى ) در معتقد الاماميه آمده است .
نماز دو گونه است : فريضه و سنت .
آنچه فريضه است در شبانروزى پنج نماز است : نماز پيشين چهار ركعت است ، مگر در روز جمعه چون شرائطش حاصل بود دو ركعت است ، و نماز ديگر چهار ركعت است ، و نماز شام سه ركعت است ، و نماز خفتن چهار ركعت است .
و نماز بامداد دو ركعت است .
و اين فرض كسى است كه در حضر باشد يا در حكم حضر چون كسى كه سفر او بيش از حضر او باشد ، و اين كسى باشد كه در خانهء خود ده روز مقام نكند ، و چون كسى كه مكارى باشد ، يا باديهنشين ، يا شبان كه هر روز و هر دو روز بجاى ديگر رود ، يا كسى كه سفر او در معصيت خدا باشد ، يا سفر او كم از هشت فرسنگ باشد . و كسى كه در شهرى رود و عزم مقام ده روز كند حكم او حكم حاضران باشد .
و دليل بر آن كه سفرى [ كه ] موجب تقصير نماز است هشت فرسنگ است ، يكى اجماع اين طائفه است ، و اجماع ايشان حجت است .
دوم قول خداى است كه
« فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ ، فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ »
، يعنى : هر كه از شما رنجور باشد يا در سفر باشد ، برو بود كه روزه دارد بعدد ايامى كه رنجور بوده باشد از ايامى ديگر .
سقوط فرض روزه را معلق گردانيده است به آنچه اسم سفر متناول ويست . و خلاف نيست كه هر سفر كه مسقط فرض روزه است موجب قصر نمازست . و چون اسم سفر متناول است هشت فرسنگ را واجب بود قصر نماز در وى .
اگر گويند كه كم از هشت فرسنگ را سفر گويند ، بايد كه در وى تقصير نماز واجب بود .
جواب آنست كه اين لازم نيست ، براى آنكه ما از ظاهر آيت در مسافتى كه [ كمتر ] از هشت فرسنگ است عدول كردهايم بدليلى قاطع ، و آن اجماع است ، پس هر چه جز ازين است در تحت عموم آيت داخل باشد .
و فرض مسافر از هر نمازى كه چهار ركعت است ، دو ركعت باشد . و اگر داند كه چنين است و نماز تمام كند ، نمازش با سر بايد گرفت و اگر نداند و تمام كند اگر وقت باقى باشد با سر گيرد ، و اگر نباشد نگيرد .