بگويند ، و تشهد بخوانند ، و سلام دهند .
( رجوع شود به معتقد الاماميه ص 243 ، 246 )
نَمازِ قَضا
- ( اصطلاح فقهى ) و نمازى را گويند كه در غير وقت خود انجام شود و بعد از وقت وجوب قضا تابع وجوب ادا نيست . هر وقت كه با يادش آيد كه نمازى از وى فائت شده است آن وقت وى بود ، الا وقتى كه فريضهء حاضر فائت خواهد كردن .
و دليل برين آنست كه رسول ص فرمود :
« من نام عن صلاة او نسيها ؛ فليصلها اذا ذكرها ، فذلك وقتها »
، يعنى هر كه نمازى ازو فائت شود ، يا فراموش كرد ، چون با يادش آيد ؛ بايد كه آن نماز بكند ، كه آن وقت وقت آن نمازست . و كسى را كه نماز قضا بر ذمت بود ، روا نبود كه نماز ادا كند اول وقت . و درين خلاف است ميان اين طائفه .
دليلش اين گفتهاند كه فرض قضا مضيق است ، و او را بدلى نيست ، و فرض ادا موسع است و او را بدلى هست ، و آن عزم است ، پس روا نباشد واجب مضيق را گذاشتن و بواجب موسع مشغول شدن .
ديگر آنكه رسول ص فرموده است :
« لا صلاة لمن عليه صلاة »
و اگر در ميانهء نماز با يادش آيد ، نيت را با نماز قضا گرداند . و اگر نمازى از وى فائت شده باشد ، و نداند كه كدام است ، لازم باشد وى را پنج نماز گزاردن ، احتياط را .
و هر كه بيهوش شود بىسببى از جهت وى ، تا كه وقت فائت شود با هوش نيايد ، قضاى آن واجب نباشد . و مرتد چون با اسلام آيد ، قضاى آنچه گذشته بود در حال ارتداد بر وى واجب باشد . بخلاف كافر اصل كه به روى چون اسلام آرد ، قضا واجب نباشد ، بدليل اجماع است .
و هر كه متوفى شود ، بر ولى وى واجب بود قضاى نماز وى كردن . و اگر براى هر دو ركعت ، مدى طعام بدهد ، مجزى باشد . و اگر نتواند ، هر چهار ركعت را .
و اگر نيابد ، مدى نماز روز را و مدى نماز شب را . و همچنين قضاى روزه و حج بر ولى واجب بود .
و دليل برين آنست كه از عايشه روايت كردهاند كه پيغمبر ص گفت :
« من مات و عليه صيام صام عنه وليه »
، يعنى : هر كه بميرد و بر وى روزه بود ، ولى وى روزه بدارد .
در خبر است كه زنى پيش رسول ص آمد و گفت : يا رسول الله مادرم متوفى شد ، و برو بود روزهء ماه رمضان ، من از براى وى آن روزه بدارم ؟ رسول ص فرمود : اگر بر مادر تو دينى بود تو آن را بگزاردى ؟ گفت : آرى . رسول خداى گفت :
« فدين الله احق ان تقضى »
، يعنى : پس دين خداى سزاوار تو بود كه بگزارى .
( رجوع شود به معتقد الاماميه ص 249 ، 250 )
نماز ميت
- ( اصطلاح فقهى ) نمازى است كه پس از غسل و كفن براى ميت خوانند و او را دفن كنند و ترتيب آن اين است كه مصلى به طرف قبله ايستاده و سر ميت را به طرف راست نمازگزار نهند و بر پشت و در مصلى طهارت شرط نيست و مقارن