تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 2058

مساهمون:

ص٢٠٥٨
يا وحشت و آن از گناهان كبيره است .

نَواء

- ( اصطلاح هيئت ) و طلوع هر منزلى كه در موسم باران بود آن را نواء و نوء گويند و طلوع باقى را بارح .

نَواسِخ

- ( اصطلاح ادبى ) و حروف مشبهة بالفعل ، افعال ناقصه ، افعال مقاربه ، ما و لا ، شبه بليس و لا ، نفى جنس را گويند بدان جهت كه در اول مبتدا و خبر در آيند و آنها را نسخ كنند از اعمال اصلى خود . ( از سيوطى ص 53 ) از لحاظ فقهى مراجعه شود به ناسخ

نَوافِل

- ( اصطلاح فقهى ) جمع نافله است و نمازهاى مستحبى است كه زائد بر فرائض است و نوافل راتبهء يوميه نمازهاى مستحبه يوميه است و نوافل ليل نماز شب است كه جمعا 24 ركعت ميشوند ، رجوع برواتب يوميه شود و نوافل مبتدئه نمازهائى ديگر بود كه بر سبيل تقرب خوانده شوند مانند نماز زيارت و جز آن رجوع به مبتدئه شود و رجوع به صلاة ليل و وتر و شفع شود و رجوع به ( عروة ص 200 ، 317 - قواعد شهيد ص 326 ) شود . و بطور كلى نوافل دو ركعتى مىباشد مگر وتر ، كه يك ركعت است و مگر صلاة اعرابى و عيد و جعفر طيار رجوع شود به اين كلمات .

نَواقِضِ وُضو

- ( اصطلاح فقهى ) و عبارتند از بول ، غائط ، ريح ، نوم ، سكر ، جنون ، اغما و خروج منى ( از الفقه على . . . ص 64 )

نَوال

- ( اصطلاح ذوقى ) بمعنى بخشش و صواب و نائل شدن ، و نواله در اصطلاح صوفيه چيزى است كه مىرساند حق اهل قرب را از خلعتهاى رضا و گاه اطلاق مىشود بر هر خلعتى كه ميپوشند . ( از كشاف ص 1438 ) .

نور

- ( اصطلاح فلسفى و عرفانى ) كلمهء نور در فلسفهء اشراق مرادف با وجود در حكمت متعاليه چنان كه وجود منقسم به وجود فى نفسه لنفسه و فى نفسه لنفسه بغيره و فى نفسه لغيره بغيره مىشود براى نور نيز همين تقسيمات با تفاوتى مختصر شده است . و چنان كه فلسفهء معموله متعاليه مبتنى بر وجود و ماهيت است فلسفهء اشراق مبتنى بر قاعدهء نور و ظلمت است . و چنان كه موجودات بالذات و بالعرض‌اند نور بالذات و بالعرض است كه نور حسى و عقلى باشد . شيخ اشراق نور را تعريف كرده است به آنچه ظاهر بنفسه و مظهر لغيره باشد و از اين جهت است كه صدر الدين نور بالذات را مساوق با وجود دانسته است و بالجمله اساس كار و تقسيمات در فلسفهء اشراق مبتنى بر نور و ظلمت است « النور ينقسم الى نور فى نفسه لنفسه و الى نور فى نفسه و هو لغيره و النور العارض عرفت انه بغيره » ( ش ص 295 و 298 ) . « و على هذا يبتنى قاعدة النور و الظلمة و قاعدة الاشراق فى النور و الظلمة التى كانت طريقة حكماء الفرس مثل جاماسب و بوذرجمهر و من قبلهم لانه رمز على - الوجوب و الامكان » ( از ش ص 18 ، 307 ، 315 ، 312 ، 364 ، 410 - اسفار ج 1 ص 19 ، 46 - ج 2 ص 28 )
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 2058 | سيد جعفر سجادى