ص فرموده است :
« لا يقبل الله تعالى صلاة امرئ حتى يضع الطهور مواضعه ، ثم يستقبل القبلة ، و يقول : الله اكبر »
، يعنى : خداى تعالى نماز هيچ مردى قبول نكند ، تا آنگه كه وضو چنان كه مىبايد كرد بكند ، آنگه روى به قبله آرد ، و بگويد :
« الله اكبر » پس اگر كسى بجاى « الله اكبر » چيزى ديگر گويد ، بايد كه نماز وى قبول نباشد .
و چون تكبير گفت واجب باشد بر وى كه « الحمد » بخواند ، و سورتى ديگر تمام با آن ، در دو ركعت اولين از هر نمازى . و اگر بر « الحمد » اقتصار كند ، در حال اختيار ، نمازش باطل باشد ، و اگر ضرورت باشد روا نباشد .
دليل بر وجوب قرائت ، قول خداست :
« فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ »
، يعنى :
بخوانيد آنچه آسان است از قرآن ! و ظاهر امر اقتضاى آن كند كه جملهء احوال را شامل باشد ، و احوال نماز از جملهء آن است ، پس در نماز واجب باشد . و آنچه بيرون نماز است ، بدليل قاطع ، و آن اجماع است ، معلوم است كه واجب نيست .
و دليل بر آنكه « الحمد » واجب است آنست كه : روايت كردهاند از رسول ص كه وى مردى را مىآموخت نماز كردن ، وى را گفت : چون برخيزى از براى نماز ، تكبير بگوى ! آنگه « فاتحة الكتاب » بخوان ، آنگه ركوع كن ! تا آخر حديث . و چون امر كرده است به خواندن فاتحه ، پس فاتحه در نماز واجب باشد .
و رسول خداى فرموده است :
« لا صلاة لمن لا يقرأ فيها فاتحة الكتاب »
، يعنى :
نماز نيست كسى را كه در نماز فاتحه نخواند .
و دليل بر آنكه سورت ديگر تمام با فاتحه خوانند واجب است ، آنست كه رسول ص نماز كرد ، و با فاتحه سورت تمام خواند ، و گفت :
« صلوا كما رأيتموني اصلى »
، پس واجب باشد با « الحمد » سورت تمام خواندن .
ديگر آنكه هر كه نماز كرد و درو « الحمد » و سورتى تمام خواند تمام ، باتفاق جملهء مسلمانان نماز وى درست است ، و ذمت وى بيقين برى است .
و روا نباشد فاتحه را بپارسى خواندن ، و اگر خواند نماز باطل بود . و دليلش اجماع اين طائفه است و طريقهء احتياط .
ديگر آنكه خداى تعالى فرموده :
« إِنَّا أَنْزَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا »
، يعنى : ما فرو فرستاديم قرآنى عربى . هر كه از معنى قرآن به غير عربى عبارت كند قرآن نخوانده باشد ، چنان كه كسى كه از معنى شعر كسى عبارت كند شعر وى نخوانده باشد .
ديگر آنست كه قرآن معجز است ، و عبارت از معنى قرآن معجز نباشد ، پس قرآن نباشد .
و
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
، آيتى است از فاتحه و از هر سورتى . هر كه ترك كند آيتى از فاتحه ترك كرده باشد ، نمازش باطل باشد .
دليلش اجماع اين طائفه است .
و از عبد الله عباس روايت است كه گفت : هر كه
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
،