تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1759

مساهمون:

ص١٧٥٩
دم و بلغم رياح اربع . صبا ، دبور و . . . جهات اربع . مشرق ، مغرب ، شمال و جنوب . اوتاد اربعه . طالع ، غارب ، عاشر و رابع . ازمان اربعه كه فصول اربعه است . ايام اربعهء عمر صبا ، شباب ، كهولت شيخوخة . ( رجوع 3 شود به رساله پنجم از رسائل اخوان ص 173 )

مَرْتَبتِ احَديَّت

- ( اصطلاح عرفانى ) وجود اگر به شرط لا لحاظ شود مرتبت احديت نامند كه تمام اسماء و صفات مستهلك در آن ميباشند كه مرتبت جمع - الجمع و حقيقة الحقائق و عماهم ناميده‌اند و در آن مرتبت نه صفتى است و نه موصوف . ( شرح قيصرى ص 10 - 11 و كشاف ص 529 )

مَرْتَبتِ اسمِ باطِن

- ( اصطلاح عرفانى ) وجود هرگاه به شرط ثبوت صور علميه لحاظ و مأخوذ شود مرتبت اسم باطن مطلق است .

مَرْتَبَتِ إلهيَّت

- ( اصطلاح عرفانى ) وجود هرگاه به شرط شىء مأخوذ شود دو صورت دارد يا به لحاظ جميع اشياء كه لازمهء اوست مأخوذ گردد اعم از كلى و جزئى كه بنام اسماء و صفات خوانده مىشود اين مرتبت را مرتبت الهيه گويند كه مرتبت واحديت و مقام جمع هم مىنامند . و مراتب الهى چارست كه چهار حرف الله اشارت بدانست و آن قلب و عقل و روح و نفس است . ( شرح قيصرى ص 10 - كشاف ص 529 ) .

مَرْتَبَتِ إنسانِ كامِل

- ( اصطلاح عرفانى ) مرتبت انسان كامل عبارت از جميع مراتب الهيت است و مراتب طبيعت تا آخر تنزلات وجود كه مرتبت عمائيه هم نامند .

مَرتَبَتِ إنسانيَّت

- ( اين اصطلاح اخلاقى است ) و آن مرتبت كمال انسانى است كه فرمود
لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ
وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوى
. ( رساله نهم از رسائل اخوان ص 240 )

مَرتَبَتِ رُبُوبيَّت

- ( اصطلاح عرفانى ) مرتبت واحديت باعتبار ايصال و رساندن مظاهر اسما را كه عبارت از اعيان و حقايق است با كمالات ممكن و مناسب خود بر حسب استعدادات آنها در خارج ، مرتبت ربوبيت نامند . ( از شرح قيصرى ص 10 )

مَرْتَبَتِ رُوحيَّت

- مرتبت روحيت ظل مرتبت احديت است ، رجوع شود باحديت

مَرْتَبَتِ لا تَعَيُّن

- ( اصطلاح عرفانى ) مرتبت لا تعين عبارت از مرتبت اطلاق و ذاتست و مرتبت تعين اول مرتبت علم است و مرتبت تعين دوم مرتبت واحديت است كه علم حق بذات و صفات خود باشد . ( از كشاف ص 1463 )

مَرْتَبتِ عَمائيَّه

- ( اصطلاح عرفانى ) اول ظهور انسانى را در صورت عقل