حجاب الاكبر » .
بعضى از تركيبات : حجاب باطن ، حجاب باطل ، حجاب بطون ، حجاب جان ، حجاب جلال ، حجاب حياة حجاب دل ، حجاب روحانى ، حجاب هيبت ، حجاب محافظت ، حجاب شغب و غيره .
حِجابِ نَفس
- مراد جهالت و نادانى است
« كَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ »
.
( از اخوان ص 75 ) .
حِجابِ عَظيم
- ( اصطلاح عرفانى ) و تقليد را بطور مطلق و تقليد از پدر و مادر و بالاخره هر نوع تقليدى را گويند كه حاجب از ادراك حقيقت بود .
كه خلق را تقليدشان بر باد داد * اى دو صد لعنت بر اين تقليد باد
حَجب
- ( اصطلاح فقهى ) بفتح حاء و سكون جيم در لغت منع است و در اصطلاح فقها منع از ارث است كه حجب حرمان گويند و اگر منع از بعض ارث باشد حجب نقصان گويند .
حاجبيت طبقهء قريب از بعيد « پدر و مادر و اولاد » كه در طبقهء اولند نسبت بطبقهء دوم حجب حرمان است و همين طور طبقه دوم از سوم . . . .
( از شرح لمعه ج 2 ص 249 - دستور ج 2 ص 13 ) .
و بالجمله هر طبقه كه مانع از ارث طبقهء ديگر است و يا فردى ديگر است حاجب است .
در كليات حقوقى آمده است :
حجب در لغت بمعنى منع است و در اصطلاح عبارتست از اينكه شخصى كه سبب ارث در او موجود است از ارث به كلى يا از نصيب بالاتر ممنوع شود . اول را حجب حرمان و دوم را حجب نقصان گويند .
و حجب به اين طور تعريف شده : حجب حالت وارثى است كه بواسطه بودن وارث ديگر از بردن ارث كلا يا جزءاً محروم مىشود .
پس حجب گاه از اصل ارث است بطور كلى و گاه از بعض فرض است .
بنا بر اين حجب بر دو قسم است : قسم اول آن است كه وارث از اصل محروم مىگردد .
قسم دوم آن است كه فرض وارث از حد اعلى به حد ادنى نازل ميگردد مثل تنزل حصهء شوهر از نصف بربع در صورتى كه براى زوجه اولاد باشد و همچنين تنزل حصهء زن از ربع به ثمن در صورتى كه براى زوج اولاد باشد .
حجب مراعات قرب به ميت است و يا آنچه شارع آن را منزل بمنزلهء قرب قرار داده باشد ، بنا بر اين با وجود ولد ، ولد ولد خواه از جنس ذكور باشد يا اناث ارث نمىبرد .
حتى بمذهب اماميه پسر پسر با وجود دختر ارث نخواهد برد . و اين مسأله از ضروريات مذهب اماميه است .
بر خلاف عامه كه مبنى و بر تعصيبى كه اختصاص به آنها دارد به ولد ولد با وجود دختر ارث ميدهند .
اين ضابطه با شركت ولد ولد در جائى كه پدرش فوت شده باشد با پدر بزرگش كه اقرب از اوست منافات ندارد زيرا شارع كه اعلم باقربيت است از هر كسى او را منزل بمنزلهء پدرش قرار داده ، چنان كه در قرآن مجيد است :
آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ لا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعاً فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ
.