تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 211

مساهمون:

ص٢١١

اصْحابِ حُدُوث

- كسانى كه قائل به حدوث عالم‌اند . ( رسائل فلسفيه زكرياى رازى ص 208 ) رجوع بحدوث شود .

اصْحابِ خَلَاء

- كسانى كه گويند مكان عبارت از بعد غير شاغل است و يا بعد غير شاغل و فارع را جايز دانند . ( مباحث المشرقيه ص 222 )

اصْحابِ دِلْ

- ( اصطلاح عرفانى ) كنايت از مردان خدا و سالكان الى اللّه‌اند .

اصْحابِ رُهُون

- ( اصطلاح عرفانى ) كسانى هستند كه مانند اهل تجارت اعمال خود را گرو پاداش گرفته و در مقابل اجر و مزد انجام دهند . ( الهداية الى فرائض القلوب ص 221 )

اصْحابِ سِرّ

- ( اصطلاح عرفانى ) كسانى هستند كه از انظار پنهان بوده و در شأن آنها است كه « اذا حضروا لم يعرفوا و اذا غابوا لم يفقدوا و اذا شهدوا لم يستشاروا ، و هم اخفياء اتقياء » . ( شرح منازل ص 178 ) .

اصْحابِ سَكِيْنَتِ كُبْرى

- ( اصطلاح عرفانى ) كسانى هستند كه دلهاى آنان منور است بانوار ملكوتى و بروق لامعه به نحوى كه ملكهء آنها شده باشد و قلوب آنان آرامش يافته باشد در پرتو تجليات و فيوضات الهى . ( حكمة الاشراق ص 250 ) اصحاب شريعت - ( اصطلاح عرفانى ) پيروان شريعت را گويند ، اصحاب شريعت ديگرانند و اصحاب طريقت ديگر ، خادمان راه شرع جدايند . خلوتيان قرب و مشاهدات جدا . ( عده ج 4 ص 187 )

اصْحابِ شُعاع

- ( اصطلاح فلسفى ) كسانى كه در مورد چگونگى حصول و ماهيت ابصار گويند . ابصار بواسطهء خروج شعاع از بصر و وقوع آن بر سطح مبصرات حاصل مىشود . ( اسفار ج 4 ص 47 ) رجوع بابصار شود .

اصْحابِ شَقَاوَت ( شِقَاوَت )

- ( اصطلاح عرفانى ) اهل جهنم را گويند . ( از حكمة الاشراق ص 230 )

اصْحابِ شمال ( شِمال )

- ( اصطلاح عرفانى ) اصحاب شمال كسانىاند كه قلوب آنها مشحون باشد باخلاق پست و شهوات مهلكه .

اصْحاب صُفَّه

- ( اصطلاح عرفانى ) به فقرائى ميگفتند كه در مسجد النبى سكونت ورزيده به عبادت خدا اشتغال داشتند . و اينان فقراء امت‌اند و يا افرادى بودند كه در جنگها عضوى از اعضاء خود را از دست داده بودند و مهاجرانى كه از كار افتاده بودند . در روايت آمده است كه : حضرت رسول اكرم در برابر اهل صفه بايستادند و نظرى به فقر و زحمت و رنج آنان از طرفى و پاك‌دلى آنان ز طرفى ديگر افكندند پس فرمودند اى اصحاب صفه شما را بشارت مىدهم ، هر كس از امت من كه در وضع و حال و اوصاف نيك شما پا بر جا بماند و به وضع خود راضى بود در بهشت از همراهان من باشد .