هست كه معناى مصدرى و امر اعتبارى و رابطى است چيز ديگرى نيست بنام وجود و آنچه متقرر است ماهيات است كه وجود از آنها انتزاع مىشود و اگر وجود متاصل در خارج باشد بايد موجود باشد و براى او وجودى باشد نقل كلام در آن وجود شود و تسلسل لازم آيد و بالاخره هر يك از پيروان اصالت وجود و ماهيت دلائلى براى اثبات نظر خود اقامه كردهاند كه در محل خود بيان شده است .
( رسائل صدرا ص 117 - اسفار ج 1 ص 10 )
اصْحاب اسْطُقُسّ واحد
- ( اصطلاح فلسفى ) مراد از اصحاب اسطقس واحد گاه كسانى هستند كه گويند اصل و مبدأ كائنات يكى است و آن آب و يا هواء و يا آتش و يا خاك است . و گاه مراد ذيمقراطيس و پيروان اويند كه گويند واحد تركيبكننده موجودات جهان اجزاء ريز و اتمها هستند كه آنها را اجرام نيز ناميدهاند .
از اسفار ج 1 ص 187 رجوع شود به اسطقس و اسطقسات ) .
اصْحابِ تَناسُخ
- ( اصطلاح كلامى ) اصحاب تناسخ از فرق كلامى و فلسفى كسانى را گويند كه قائل به تناسخ ارواحند . اين عقيده از قديم الايام رايج شده است پارهء از حكماء هندى و يونانى معتقدند كه ارواح آدمى پس از خروج از كالبد وارد در كالبدهائى شود كه مناسب با خلق و خوى آن شخص است ، ارواح بعضى در كالبد انسانها رود و از بعضى در كالبد حيوانات با رعايت تناسب خلق و خوى او اين نوع عقيده در طول تاريخ رنگهاى مختلفى به خود گرفته است . در جهان اسلام نيز پارهء از حكماء و متكلمان پيرو اين عقيده شدهاند بلونى ديگر از جمله فرقهء قدريه كه پيرو احمد بن حائطاند و پيرو مذهب معتزلى و قائل بامامت نظاماند .
( از ملل و نحل 164 و مختصر الفرق بين - الفرق )
اصْحابِ اشارَت
- ( اصطلاح عرفانى ) در مقابل ارباب عبارت و لفظ است رجوع به اشارت شود .
اصْحابِ اعْتِبار
- ( اصطلاح فلسفى ) مراد كسانى هستند كه قائل باعتباريت وجود و اصالت ماهيتاند رجوع شود به اصالت وجود . ( اسفار ج 1 ص 10 ، 12 )
اصْحابِ بُعْد
- ( اصطلاح فلسفى ) مراد از اصحاب بعد كسانى هستند كه در تعريف مكان گفتهاند بين غايات ظرف حاوى ابعاد ثابتهايست كه اجسام متعاقب و متوارد بر آنها ميشوند و مكان همان است و بعبارت ديگر كسانى كه گويند مكان عبارت از بعد مجرد است كه منطبق بر مقدار جسم است اصحاب بعد گويند .
( مباحث المشرقيه ص 222 - اسفار ج 2 ص 14 ) .
اصْحابِ تَعَرُّف
- ( اصطلاح عرفانى ) اهل عرفان و سير و سلوكاند .
اصْحابِ جَدَل
- كسانى كه رويهء جدل و مناظره را در استدلال گزيدهاند مانند سوفسطائيان رجوع شود بجدل .
( اخوان ج 3 ص 161 )