حضرت رسول نباشد زيرا شخصى كه به او إقطاع شده است اولى است 6 محجور يعنى سنگچين ( تحجير ) نشده باشد و « هواى الموات من الارض ما لا ينتفع به لعطلته او لاستيجامه او لعدم الماء عنه او لاستيلاء الماء عليه » و فرقى نيست بين موات بالاصل و بالعرض و بالجمله مردم يك سرزمين معموره از بين رفته و يا كوچ كرده باشند و اثرى از آنها نباشد كه اين گونه زمينها را هر كس آباد كند مالك آن مىشود در غيبت امام چنان كه فرمودند
« من احيى ارضا ميتة فهي له »
و احياء زمين عامر روا نيست و همين طور احياء توابع آن مانند حريم و راه و نهر و قناعت آن و اراضى مفتوحة عنوه را كسى نمىتواند مالك شود باحيا زيرا عامر آن در حال فتح آن تمام مسلمين است و موات آن آن امام است و بايد باذن او احيا شود و همين طور هر زمين مردهء كه ملكيت مسلمى بر آن مستقر نشده بوده است آن امام است و حاصل از اراضى مفتوحة عنوة ، در مصالح مسلمين مصرف مىشود . ( از شرح لمعه ج 2 ص 210 - 211 ) رجوع به اراضى موات و انفال شود .
در معتقد الاماميه آمده است :
موات زمين مرده باشد از زمينهائى كه آن را خداوندى معين نباشد ، و اين حق امام است ، هيچ كس را روا نباشد كه در آن تصرف كند ، مگر بدستور امام ،
لقوله ص : « ليس لاحدكم الا ما طابت به نفس امامه »
. هر كه زمينى احيا كند بدستورى خداوندش ، وى سزاوارتر باشد به تصرف كردن در آن از غير وى ، الا وقتى كه بعمارت قيام نكند ، و آنچه غيرى قبول كند وى نكند ،
لقوله ص : « من احيا ارضا ميتة فهي له ، و من احاط حائطا على ارض فهي له »
. يعنى : هر كه زمينى مرده زنده كند ، آن زمين وى را است . و هر كه حايطى بر زمينى نهد وى را باشد ، يعنى : وى به تصرف در آن اولاتر است ، زيرا كه رقبهء زمين را مالك نشوند .
و روا نباشد حماى رسول را تغيير كردن ، زيرا كه فعل رسول ص حجت است ، و آن گياهزارى باشد كه رسول آن را اختيار كرده باشد .
و امام را نيز باشد كه گياهزارى را حمايت كند ، از براى خود و از براى اسبان غازيان ، و كس ران بر وى اعتراضى نباشد ، زيرا كه فعل وى حجت است ، چون فعل رسول اللّه نزد اين طايفه .
و روايت كردهاند كه
رسول ص فرمود : « لا حمى الا للّه و لرسوله و لائمّة المسلمين »
. و آب مباح را مالك شوند به آنكه به انايى برگيرند ، يا جويى باز كنند ، يا كاريزى روان كنند .
و كسى كه چاهى كند ، آب آن وى را باشد . و اگر در باديه باشد ، آنچه زايد باشد ازو و از چهارپايان او ، به كسى دهد كه با [ ا ] و در گياهى كه پيرامن و نزديك چاه بود شريك باشد ، تا تواند كه چهار - پايان خود را در آن گياهزار بچراند . و
رسول ص فرموده است : « من منع فضل مائه ليمنع منه الكلأ منعه اللّه فضل رحمته يوم القيامة »
، يعنى : هر كه فضله آب خود را
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 100
مساهمون: سيد جعفر سجادى
ص١٠٠