دفع درد ناف و زهار
ترب با عسل بجوشاند و بخورد در حال درد بيفتد .
دفع كلف « 1 »
آب ترب بگيرد و با شكر بياميزد و بر روى مالد كلف ببرد - و اگر روغن بنفشه در حمّام بر روى مالد همين عمل كند .
باب پنجم
در دفع تب
هر كه بناشتا دو درم شكر سفيد با كشنيز بخورد تب را دفع كند - جهت دفع محرور « 2 » سپندان سفيد با شير بخورد مفيد است - دفع تب چهارم « 3 » يك قدح آب ترب با يك سير عسل در حمّام بخورد و قى كند بغايت مفيد است - دفع سپرز « 4 » پودنه را نيك بجوشاند و بر پهلوى چپ طلا كند « 5 » سپرز به حال رود - دفع كرتر « 6 » پياز پخته و سركه در حمّام به خود بمالد دفع شود .
دفع خارش اندام
را برگ كزر « 7 » و نخود در مالد - دفع ريش اندام را « 8 » زهره گاو « 9 » را به گل خطمى مرهم كند و
هامش
( 1 ) - كه فرانسه آنNaeviاست .
( 2 ) - محرورين در طب قديم به آنان اطلاق ميگرديده كه باصطلاح امروزى حرارتى مزاج گويند .
( 3 ) -Fievre quarte.
( 4 ) - مقصود عظم طحالSplenomegalieاست .
( 5 ) - ماليدن دارو بر عضو است .
( 6 ) - معلوم نشد مقصود چيست شايد كاتب اشتباه نموده و صحيح آن كهير باشد ؟
( 7 ) - گزر معرب آن جزر است ( كه فارسى آن زردك است ) .
( 8 ) - ريش اندام يا زخم عضو كه فرانسه آنPlaieمىباشد .
( 9 ) - درباره زهره گاو قدما خواص زيادى قائل بودند چنان كه گاو داروى معروف نيز زهره گاوى است كه داراى صفات و خواص زيادى بوده و براى بسيارى از بيماريها من جمله براى رفع لاغرى ( براى فربه شدن ) استعمال ميشده است .