دفع قولنج « 1 »
كلم جوشيده بسيار مفيد است و بر پوست گرگ نشستن « 2 » و بر شكم بستن بغايت فايده دهد و سرگين موش در زير خود دود كند « 3 » بهتر بود - اگر تخم ترب به آب شبت و عسل بخورد و قى كند بهق « 4 » ده ساله را ببرد - و اگر پودنه با پياز بخورد و بيخ سپندان « 5 » با مويز بكوبد و بخورد دفع كرم معده كند .
دفع خون شكم
شاهسپرم « 6 » و تخم شبت بروغن بريان كرده هر روز يك مثقال از آن بخورد مفيد است - و اگر پنج مثقال كهربا « 7 » با پنج مثقال صمغ « 8 » عربى بكوبد همين عمل بكند - اگر مغز فندق بريان كند و با صمغ عربى برابر بكوبد و بعسل بياميزد بغايت مفيد است .
هامش
( 1 ) - كلمه قولنج) Colique (مأخوذ از قولون) Colon (مىباشد . قولنج همان است كه بفرانسهColiqueگويند و در اصطلاح طب قديم جميع دردهائى بوده كه در قولون عارض ميشده است - قولنج كبدىC . Hepatiqueو قولنج كليوىC . Nephretiqueو ساير قولنجها و دردها در مواقع حركت و خروج سنگ و امثال آن نيز بنام قولنج مصطلح گرديده است .
( 2 ) - معلوم نيست اين تجربه شده است يا خير ؟
( 3 ) - معلوم نيست اين تجربه شده است يا خير ؟
( 4 ) - بهق يا بهك كه فرانسهMelasو نمشEphelideاست - طبق گفته قدما بهق بر دو قسم است بهق سياه و بهق سفيد .
( 5 ) - بيخ سپندان يا ريشه اسپند ( اسفند ) كه عربى آن حرقل است .
( 6 ) - فارسى آن شاهسپرم يا نازبو يعنى سلطان الرّياحين - شاهسفرم و شاه اسفرم و شاه اسفرغم و شاه اسپرم و شاه اسپرم نيز آمده است فرانسه آنpetit basilicياBasilic romainاست .
( 7 ) - كهربا يا كاهربا كه فرانسه آنAmbre jauneياSuccinاست .
( 8 ) - فرانسه آنGomme arabiqueاست .