چنان كه در عقل گفته شد و اگر نه مخالف حكمت باشد ؟
جواب : بلى همچنين است و از نفس ، طبيعت « كلّ » « 1 » و عنصر « كلّ » « 2 » در وجود آمد . و مراد از طبيعت قوتيست كه عنصر را در حركت آورد و « مىراند » « 3 » تا بنهايت كمالى كه لايق وى باشد ، برسد بىآنكه وى را از آن حال و كمال و حركت و رسانيدن بكمال هيچ خير و دانش بود بلكه بطريق تسخير كند اين فعل را ، پس ذات طبيعت به قوت نفس كه [ از ] « 4 » امر يافته بود حاصل شد ، و قوت هدايت رسانيدن عنصر بكمال خويش چنان كه نفس [ كه ] « 5 » از عقل يافته بود ، حاصل شد ، و قوت تحريك عنصر بكمال خويش « بقوتيست » « 6 » كه نفس را در ذات خويش بود ، و آن قوت شوقيه است كه حاصل « شده » « 7 » ، پس طبيعت كه وجود وى در رتبه سيم افتاد ، سه قوت داشت : يكى از عالم امر ، « كه » « 8 » آن قوت تحريك است و يكى از عالم عقل ، « كه » « 9 » آن قوت هدايت ( بر ) « 10 » طريق تسخيرست و يكى از عالم نفس ، و آن قوت ميل بتحريك است ، ( هر سه ) « 11 » [ و ] « 12 » معنى
هامش
( 1 ) - س ، ل ، م ، ك : كلى .
( 2 ) - س ، ل ، م ، ك : كلى .
( 3 ) - س ، م ، ك : مىدماند .
( 4 ) - م : ندارد .
( 5 ) - س ، م ، ك ندارد .
( 6 ) - م ، ك : قوتيست .
( 7 ) - م ، ك ، ل : شد .
( 8 ) - نسخ ديگر : و .
( 9 ) - كه نسخ ديگر : و .
( 10 ) - نسخ ديگر : بطريق .
( 11 ) - م ، ك افزوده .
( 12 ) - ظاهرا واو در اينجا زائد است .